Jan Struijs vertelt in het Vlaardingse café De Waal over het boek waaraan hij bezig was.
Jan Struijs vertelt in het Vlaardingse café De Waal over het boek waaraan hij bezig was. (Foto: Patrick Wanders)

Jan Struijs in debat over verdwenen opa en familietaboes - én de politie

Jan Struijs gaat publiekelijk in gesprek met misdaadjournalist John van den Heuvel, de Rotterdamse hoofdcommissaris van politie Fred Westerbeke, Tweede-Kamerlid Dilan Yesilgöz (voorzitter van de VVD-fractie), boekhandelaar Maria Heiden en zijn dochter Liselotte Struijs. En zelf wordt hij over zijn nieuwe boek geïnterviewd door de Rotterdamse ombudsman Marianne van den Anker.

Door Kor Kegel

Stevig programma, Jan.

“Ja, Vlaardingse power,” zegt hij. Jan Struijs is in augustus 1961 geboren in Vlaardingen, om precies te zijn in de Richard Holstraat in de Vettenoordsepolder. Hij groeide op in de Sperwerlaan en deed de middelbare school op de Professor Casimir. Hij bouwde een mooie carrière op bij de politie en woont op Voorne-Putten, maar is zich altijd Vlaardinger blijven voelen. Geregeld nog doet hij café De Waal of café Mes aan. En in de Geuzenmaand maart hield hij een lezing over de politie in oorlogstijd, in bibliotheek De Plataan aan de Waalstraat.

Talkshows

In die periode was hij bezig aan zijn memoires. Kort ervoor was hij afgetreden als voorzitter van de Nederlandse Politiebond en kreeg hij meer tijd, want hij hoefde niet vaak meer op te draven in talkshows op televisie. Daar liet hij zich geregeld uit over de georganiseerde misdaad, het geweld tegen gezagsdragers en het tekort aan geld voor de politie. Hij lanceerde de term Narcostaat 2.0 en kreeg veel kritiek voor die kwalificatie van Nederland, maar drie maanden later werd misdaadjournalist Peter R. de Vries vermoord. De georganiseerde misdaad vraagt om een andere strategie van overheid en politie, zegt Jan Struijs.

Hij spreekt nooit met meel in de mond. Dat heeft hij in Vlaardingen geleerd, op straat. Daar leer je heel direct te zijn. Onomwonden schrijft hij, ook in zijn memoires. ‘De vermiste vader’ heet zijn boek, waarin hij op zoek gaat naar het geheime Indonesische verleden van zijn opa, een eigenzinnige zeeman, avonturier, vakbondsman en charmeur. Jan Struijs beschrijft die zoektocht als een echte crime-story en trekt parallellen met zijn eigen leven.

Arminius

De presentatie van zijn boek is op maandag 18 november om 20.00 uur. De locatie is het debatpodium Arminius aan het Museumpark in Rotterdam. Een deel van de avond gaat over de familietaboes zoals hij die ontdekte. Zijn opa zat tijdens de Tweede Wereldoorlog langdurig in Jappenkampen, niet wetend of de familie nog leefde.

Opa kampte met trauma’s die hij nooit goed kon bespreken met zijn vrouw en kinderen, onder wie de vader van Jan Struijs. Het publiek krijgt een filmpje te zien van Salim Yah, de geheime Indonesische zoon van opa Struijs. Het bestaan van Salim werd door de familie lang doodgezwegen. Het lag zo gevoelig dat de volgende generatie er niet over sprak. Jan Struijs doorbreekt het taboe in zijn boek en gaat daarover bij Arminius in gesprek met zijn dochter Liselotte.

Voordat deze particuliere overwegingen aan de orde komen, zal het debat in Arminius gaan over de politie, criminaliteitsbestrijding, de politiek en de kwetsbaarheid van de rechtsstaat – en daar kennen we Jan Struijs beter van. Tegen welke dilemma’s lopen politiemensen op? Wat is de invloed van migratie op de veiligheidsbeleving op straat? Zijn opvolgster als voorzitter van de Nederlandse Politiebond, Nine Kooiman, zal ook aan het debat deelnemen.