Cameratoezicht is nooit een doel op zich

Wat zijn de (on)mogelijkheden van cameratoezicht in de openbare ruimte? Die vraag kwam aan de orde bij de begrotingsbehandeling, november vorig jaar. Een antwoord kwam er toen niet. Wel de toezegging van het college de raad over voorgaande te zullen informeren.

Chrit Wilshaus

En dat heeft burgemeester Jack de Vries nu gedaan in de vorm van een raadsinformatiebrief (RIB). Daarin schrijft hij dat cameratoezicht in de openbare ruimte al heel lang een beproefde methode is om de veiligheid en het veiligheidsgevoel in Nederland te vergroten. Sinds 2016 is door een wetswijziging ook mobiel cameratoezicht mogelijk. De brief gaat verder over waar cameratoezicht mogelijk is en hoe dat zich verhoudt tot de privacy van mensen. Dit laatste is de reden dat er grenzen worden gesteld aan cameratoezicht. Verder is het geen doel op zich, schrijft De Vries, maar een aanvullend instrument om bij te dragen aan een veilige gemeente.

Preventief

Het cameratoezicht is geregeld in de Gemeentewet. Door een wijziging van deze wet is sinds 2016 ook mobiel cameratoezicht mogelijk om overlast en criminaliteit effectiever te kunnen bestreden. Daarbij hoeft er trouwens geen sprake te zijn van verstoring van de openbare orde of van een concrete dreiging. Cameratoezicht kan ook preventief worden ingezet. Onderzoek of het echt nodig is, moet altijd voorafgaan aan het besluit cameratoezicht in te zetten.

Afweging

In de APV (Algemene Plaatselijke Verordening) staat dat de gemeenteraad de burgemeester de bevoegdheid heeft gegeven om camera’s te mogen plaatsen voor toezicht. Met andere woorden: de burgemeester kan besluiten de mobiele camera’s in te zetten. Totnogtoe was daar volgens de burgemeester echter geen beleid voor en was het altijd een afweging van de eerste burger er wel of geen gebruik van te maken. Omdat cameratoezicht ingrijpend kan zijn door de mogelijkheid van inbreuk op de persoonlijke levenssfeer is het evenwel nodig gebleken een kader (lees: regels) op te stellen waarbinnen cameratoezicht mogelijk is. Daarbij gaat het altijd om maatwerk, afhankelijk van de aard en omvang van de problematiek en de locatie.

Politie

De rol van de burgemeester bij het inzetten van cameratoezicht is beperkt, zo blijkt uit de RIB. Zo is hij wel aan zet als het gaat om het inzetten van de (mobiele) camera maar is het ‘verwerken' van wat daarop te zien is een taak van de politie. De Gemeentewet schrijft overigens voor dat de burgemeester met de officier van justitie in het lokale driehoeksoverleg overlegt hoe(lang) en waar de vaste camera's in te zetten en de beelden daarvan (rechtsreeks) te bekijken. In de praktijk zal de politie altijd een verzoek doen aan de burgemeester om camera's te plaatsen. Als dat is gebeurd moet dat ook (met borden) worden aangegeven, zodat passanten dit weten.