Altijd nie / Niet altijd
(1) ' Het is de wereld nie uit.'
(2) ' Alles kwam nie an de oppervlakte.'
(3) ' Iedereen heeft geen inspraak.'
Zie hier drie voorbeeldzinnen met daarin een opvallende ongewone zinsbouw.
Wat is er zo ongewoon aan? Nou, het ontkennende element in de zin staat meer naar achteren in de zin. Kijk maar naar de drie zinnen met de gewone zinsbouw:
(1a) 'Het is de wereld niet uit.'
(2a) 'Niet alles kwam aan de oppervlakte.'
(3a) ' Niet iedereen heeft inspraak.'
Het ontkennende element staat meer naar achter
Voor dit soort ongewone zinnen heb ik de term OMA bedacht: Ontkenning Meer naar Achteren.
In de loop van de tijd heb ik vele tientallen voorbeelden van OMA kunnen optekenen, uit de mond van enkele tientallen mensen. Steeds ouderen, nooit jongeren. Plus: het was bijna altijd zo dat deze ouderen ook andere vormen van streektaal gebruikten.
Nog wat voorbeelden;'
(4) 'Ik ga nou de hele dag nie in de tuin werreke.' (niet de hele dag)
(5) 'Je ben altijd nie lollig, hoor!' (niet altijd)
(6) 'Rijme en dichte ken iedereen nie.' (Niet iedereen kan)
Nu kijken we nog wat nauwkeuriger naar deze zinnen 1 tot en met zes.
Dan zien we dat er steeds een absoluut element in zit. 1: de wereld;
2: alles; 3: iedereen; 4:de hele dag; 5: altijd; 6: iedereen
Nog wat voorbeelden:
(7) 'Ze hoef percies geen Paula te hete. (niet precies)
(8) 'Iedereen kan nie blijve fietse.' (bedoeld: Niet iedereen kan op de hoge leeftijd die ik heb, blijven fietsen)
(9) 'ik lus alles nie meer.' (niet alles)
Voor dit soort ongewone zinnen heb ik de term OMA bedacht
Waarom hebben we de OMA steeds na een absoluut element? Dat is me echt een groot raadsel. Er is een systeem maar welk?? Boeiend is dat!
(De zinnen 4,6,,7 en 9 zijn door mijn moeder Annie Tetteroo- Van Zeijl, Heulse van geboorte (1922-2014) gezegd))
Henk Tetteroo
Reacties
Reacties blijven van harte welkom.
Schrijf naar: Boliviastraat 20, 2622 BL DELFT.
Of mail naar:
H.Tetteroo@gmail.com