Hizir Cengiz wil met zijn interviews de kwetsbaarheid op tafel leggen
Met de eerste Vaillantlezing trapte Theater De Vaillant eind november een programma rond armoede af. Armoede, die ook in de Schilderswijk groot is en mensen kansen ontneemt. Hizir Cengiz, die opgroeide in deze wijk, mocht de eerste lezing uitspreken.
Door Rianne Dekker
Hizir spreekt liever van een essay. Een essay, dat vooral ging over verbeelding. Over hoe je voor jezelf de toekomst inkleurt zonder begrenzing en bekadering door mensen en omstandigheden. Omstandigheden zoals in “zijn” Schilderswijk. “Ik woonde in een buurt met één van de meest ongezonde luchten, veroorzaakt door uitlaatgassen en bomenkap. De bibliotheek werd wegbezuinigd, en er hingen bordjes met “verboden te voetballen”. Het hek om de speeltuin, waar ik altijd mijn toevlucht zocht, ging dicht. Toen realiseerde ik me: “Ok, het is blijkbaar normaal om ziek gemaakt te worden, hier hoort blijkbaar geen bibliotheek, er mag niet overal worden gespeeld en we worden niet vertrouwd. Je had er geen zeggenschap over en er sprak wantrouwen uit. Het is natuurlijk goed bedoeld, want men wil veiligheid creëren. Er wordt super veel geld gestoken in de Schilderswijk, dat is het niet. Het is dat intrinsieke wantrouwen, de angst, het neerkijken op bepaalde groepen, het beteugelen van mensen.” Hizir weet dat er voor deze gedachtegang geen eenvoudige oplossing is. “Het moet in ieder geval meer over verbeelding gaan. Het is mogelijk om systemen, een visie, filosofie, toekomstbeeld te hebben die niet door anderen is beïnvloed. Mensen die het betreft moeten beseffen wat de macht van hun verbeelding is. En mensen moeten inzien dat hun verbeelding beperkt kan worden door anderen en door hun omstandigheden, dus ook door armoede. De armoede waarin ik opgroeide kan nooit ongedaan gemaakt worden. Ik heb er nog steeds last van. Maar dat ik me daar bewust van ben, helpt al.”
Ontiegelijk veel
Die bewustwording kwam al vroeg. Hij zag dat zijn moeder met een uitkering alleen voor vijf kinderen moest zorgen. “Als ik nu ergens voor betaald word, vind ik dat ontiegelijk veel omdat ik dat nog steeds vergelijk met de uitkering van mijn moeder. Ik kies niet per se voor een kwalitatief goed product omdat ik denk dat dat niet hoort, en nieuwe kleren draag ik alleen tijdens speciale gelegenheden. De omstandigheden van toen, die eigenlijk zijn ontstaan door de verbeelding van anderen, hebben dus geleid tot de beperking van mijn verbeelding.”
Jan Paul Bresserprijs
Hizir Cengiz (25) kwam op zijn vierde jaar naar Nederland. Hij deed VWO op het Aloysius College en, toen deze school zijn deuren sloot, ging hij verder op het Edith Stein College. Hier schreef hij al essays en deed hij interviews. Hij maakte blogs voor Scholieren.com en schreef voor de daklozenkrant Straatnieuws. Met zijn essay 'De wereld is een bak vol modder' in opinieweekblad De Groene Amsterdammer won de toen 18-jarige Hizir de allereerste Jan Paul Bresserprijs. Na het in de wacht slepen van deze eerste journalistieke prijs op regionaal niveau, studeerde hij strafrecht.
Voor De Vaillant maakte hij tot twee jaar geleden een interviewprogramma, daarna deed hij dit voor Het Nationale Theater. In Zaal 3 interviewt hij maandelijks de meest uiteenlopende gasten, van Inez Weski en Özcan "Eus” Akyol tot iemand met schizofrenie, een ex-dakloze die kunst maakt, een fotografe met hoofddoek en een Marokkaans-Nederlandse kunstenaar uit een islamitisch nest, die sensuele kunst maakt. "Ook dat verbreedt de verbeelding”, aldus Hizir, die zegt niet echt te weten waar zijn interview- en schrijfdrang vandaan komt. "Wat ik wel weet is dat ik altijd de verhalen wil vertellen van degenen met de krakende en zwijgende stem. Ik wil de kwetsbaarheid op tafel leggen!”
Kijk voor meer informatie op hnt.nl/voorstellingen/