Planetenparade aan de avondhemel aankomende weken

18 januari 2025, 10:20 Nieuws

REGIO - In januari en februari is een ‘planetenparade’ zichtbaar aan de avondhemel. Volgens Marc van der Sluys, docent Sterrenkunde aan de Universiteit Utrecht, zijn tussen begin januari en 5 maart 2025 in de meeste nachten zes planeten van ons zonnestelsel tegelijk zichtbaar, met in ongeveer de helft van de gevallen ook de maan. 

In het begin van deze periode, tot en met 23 februari, is alleen Mercurius niet te zien — vanaf 25 februari is alleen Saturnus onzichtbaar. Na 5 maart verdwijnt Neptunus uit beeld, waarna ook Mercurius en Venus onzichtbaar worden. 

Met het blote oog

Je kunt de planetenparade ‘s avonds met het blote oog zien, tussen circa 17:30 en 20:30 uur, al variëren de tijden van nacht tot nacht. De maan verdwijnt tweemaal tussendoor, gedurende een week of twee rond nieuwe maan: van 17 tot 29 januari en tussen 14 en 27 februari. Daarbuiten zijn er dus periodes van tweemaal 15 en eenmaal zes nachten met zes planeten en de maan aan de hemel. De laatste keer dat dat gebeurde was in september vorig jaar. De eerstvolgende keer is in augustus dit jaar. Volgens Van der Sluys is de planetenparade gedeeltelijk een hype. “Normaal gesproken, in ruim 87 procent van de nachten, zijn er drie tot vijf planeten en/of de Maan tegelijk zichtbaar. Zes of meer “planeten” (inclusief de maan), komt voor in bijna 10 procent van de nachten, zeven of meer in ruim 1 procent van de nachten. Dit is dus niet verschrikkelijk zeldzaam.” 

Verrekijker

Hierbij komt nog dat voor de planeten Uranus en Neptunus, en vaak ook voor Mercurius, een verrekijker of telescoop nodig is. “Je ziet dan bijvoorbeeld alleen Neptunus, en niet in één blik de andere planeten”, aldus Van der Sluys. Van de zes zichtbare planeten zijn er maximaal vier met het blote oog zichtbaar, plus de Maan. 

Ecliptica

Toch is het aardig om op een heldere avond naar buiten te stappen. De verschillende planeten en maan staan namelijk op een rij, verspreid over de hemel. Aan de hemelbol vormt dit een denkbeeldige gekromde lijn, die de ecliptica wordt genoemd, waarin de planeten baantjes draaien, aan de hemel weergeeft. Die lijn kun je “zien” door de planeten en Maan in gedachten met elkaar te verbinden. “Dat geeft een klein beetje inzicht in hoe ons zonnestelsel eruit ziet vanaf de Aarde”, aldus Van der Sluys.