Commissaris van de Koning luistert en vertelt
NieuwsREGIO - Commissaris van de Koning Arthur van Dijk nam eerder deze week de tijd te luisteren naar provinciegenoten. Ook reageerde hij uitvoerig met de nodige tekst en uitleg.
Door Ed Bausch
55 stoelen zijn er in de statige Statenzaal van de Provincie Noord-Holland, in het monumentale Paviljoen Welgelegen aan de Haarlemse Dreef, aan de voet van het park waar het jaarlijkse bevrijdingsfestival plaatsvindt. De stoelen in de Statenzaal worden normaal gesproken bezeten door 55 volksvertegenwoordigers, van de verschillende partijen. Dinsdag waren er evenzovele personen van allerlei pluimage, uit de hele provincie die 44 gemeentes telt. Zij waren uitgenodigd of geselecteerd om eens deel te nemen aan een sessie met Arthur van Dijk, de Commissaris van de Koning.
Provincie ontmoet Noord-Hollanders
Het was de derde keer van een serie waarin de commissaris graag wil horen wat er leeft. En dat is heel wat, zo bleek. En onze provincie is heel erg divers, met de eigenzinnige metropoolregio Amsterdam, de proeftuin Texel, de Kop van Noord-Holland, het Gooi, de regio onder het Noordzeekanaal, met de luchthaven, provinciehoofdstad Haarlem, Schiphol met alles erop en eraan. Maar het was ook een heel mooi moment voor de 55 gasten om meer te weten te komen over de rol van de provincie, over de rol van de commissaris, over de gedachten in zijn college met de gedupeerden. Want democratie kan onder druk staan, in deze tijden.
Verlengstuk Rijk
De provincie is een soort verlengstuk van het Rijk. In de loop der jaren zijn provincietaken overgeheveld naar gemeenten, zoals bijvoorbeeld de jeugdzorg. Regie over de grond en ruimtelijke ordening is een hot item. Op dat gebied heeft een stevige versnippering plaatsgevonden met allerlei nieuwe semi-overheidslagen en zelfs geprivatiseerde organisaties, zoals bijvoorbeeld Staatsbosbeheer. Alleen al daarom was deze sessie heel leerzaam. Nederland is een lappendeken geworden van, laten we voorzichtig zeggen, niet altijd op samenwerking gerichte, semi-geprivatiseerde overheidslagen. En dan is Noord-Holland ook nog eens zo enorm gedifferentieerd. “Daar kun je niet één lat over heen leggen.” Dus het was een avond op zoek naar nuances, naar de mensen achter de dingen.
Oprecht acteur
De provincie gaat niet over alles. Kerntaken zijn natuur, ‘bebouwd’, energie,, landbouw, water, recreatie, industrie. Lees dit rijtje en je ziet de niet zelden tegenstrijdige belangen opdoemen. Wie heeft regie? Welke rol heeft de provincie? De boeman die heel lang ‘njet’ zei over aanvragen van woonwijken. Of, zoals nu, de rol van kijken wat wel kan? We zagen de commissaris als een oprechte acteur met zijn antwoorden over werkelijk alle aspecten van de samenleving, echt luisterend, de tijd gevend, zoekend naar zijn woorden, soms even ontregeld bij een emotioneel verhaal over een ontsporing ergens in de jeugdzorg. En dan zag je wat je wel vaker bij politici zou willen zien: echt luisteren, echt bijdragen op een weg van samen. Indrukwekkend.
Bedienen middengroep
Midden in de zaal stond een tafel. Een plattegrond van het provinciegebied. “Dit ziet eruit als een soort puzzel. Maar ook letterlijk is het een puzzel, waar wij dagelijks aan werken, met onze gedeputeerden, met de Statenleden, onze ambtenaren, al onze werkbezoeken en sessies zoals deze. Afwegen hoe we dingen het beste kunnen doen, besluiten nemen met zo hoog mogelijk draagvlak. Natuurlijk stel je daarbij ook bijna altijd teleur. Dat kan niet anders en soms doet dat, ook ons, zeer. Wij zien, net als iedereen, dat de meer extreme kanten in de maatschappij alle aandacht opeisen. Dat is ook terecht en het goed recht van die groepen. Wij willen echter ook meer doen aan die hele grote middengroep, mét die groep. Want die kan wel eens ondersneeuwen in al het geroep. Kwesties hebben nuances, de balans vinden, dat is onze opdracht. We leggen nog lang niet alles goed uit, we zijn als provincie niet altijd en overal voldoende zichtbaar, terwijl we juist het verband kunnen aanbrengen tussen al die steden en dorpen.”