Marja van der Ende.
Marja van der Ende. (Foto: Rolf van Koppen Fotografie)

De dood hoort bij het leven

“Weet je wie d’r dood is?”, gevolgd door de naam of namen van de dan overledenen. Het is naast “Van wie ben jij d’r één?” een vaak gebezigde zin in ons sociale Westland. De dood is immers een onlosmakelijk onderdeel van het leven.

Ook ik spit elke week de rouwadvertenties in deze krant door, om te kijken of ik de persoon of familie ken. Ik lees de afscheidsteksten en kijk naar de leeftijden die ze hebben bereikt. En natuurlijk schrik ik er elke keer weer van wanneer iemand jonger of net iets ouder dan ik het leven liet, of wanneer het een ongeval of zelfgekozen einde was. Of van het feit dat het aantal pagina’s gevuld met overlijdensadvertenties zo toegenomen is de laatste tijd. Hoe meer overlijdens, hoe meer nabestaanden die rouwen.

Veel mensen die met stress gerelateerde lichamelijke klachten mijn praktijk binnenkomen, hebben last van niet afgeronde rouwprocessen. Omdat er vroeger (en nu helaas nog steeds) bij het overlijden van een dierbare onvoldoende aandacht aan het effect en de functie van verdriet besteed is, stoppen we het weg en moeten we maar op de tanden bijten en doorgaan. Terwijl verdriet juist een emotie is die je helpt om los te laten wie of wat er niet meer is.

Tijdens gesprekken, massagebehandelingen of stressontladingsoefeningen kan het zomaar gebeuren dat er verdriet omhoog komt. We geven het dan samen de ruimte om gevoeld en verwerkt te worden. Dat maakt het leven en lijf vervolgens weer een stuk lichter. De herinneringen blijven, dan zonder de zware lading van onverwerkt verdriet.

en hoeft het prachtige van het leven niet te beïnvloeden, als je de emotionele lading verwerkt.


Marja van der Ende

Leefstylist