Nieuw leven met oude bedreigingen
REGIO- Natuurgebieden kleuren leger, het geluid van gekwetter verstomt ietwat. Het gaat al jaren niet goed met de weidevogels. Om ze te helpen worden tal van maatregelen genomen. Landschap Noord-Holland heeft inmiddels de eerste weidevogelkuikens van dit jaar gespot. Een bijzonder moment, maar actie blijft vereist - benadrukt Bas Rijs.
Door Wesley Dekker
Het Ilperveld telt 629 hectare natuur
Hij heeft een beroep wat tot de verbeelding spreekt. De passie van de boswachter is veenweidegebieden. Bas Rijs voelt zich thuis in het Ilperveld. "Maar het is niet alleen maar buitenspelen hoor", lacht hij. "Ik houd me bijvoorbeeld ook bezig met pachtcontracten en de plannen rond Natura 2000."
Sloten en vaarten
Het Ilperveld is een natuurgebied in de gemeente Landsmeer. In het verleden was het een veenwinningsgebied en later zelfs een vuilnisbelt. Tegenwoordig is het Ilperveld een uitgestrekt watergebied met honderden eilanden van trilveen. Een voormalig brak veenweidegebied met talloze sloten, vaarten en rietkragen. "Wij hebben het beheer. Het bezoekerscentrum wordt volledig gerund door vrijwilligers. Zij geven ook excursies in het gebied." Eén van die excursies wordt zondag 18 mei gehouden. De eerste weidevogelkuikens zijn namelijk weer gezien. Tijdens een vaartocht wordt meer verteld over de kleine kuikens.
Aanlegsteigers
In het Ilperveld komt natuur en recreatie samen. Het gebied telt sinds kort drie nieuwe aanlegsteigers. "De nieuwe uitstaplocaties Zuiderschorre, het Braamstuk en Landje van Dasia liggen er fraai bij. Daar gaan recreanten profijt van hebben", zegt Rijs. Dankzij een samenwerking van de provincie Noord-Holland, Recreatieschap Twiske-Waterland en Landschap Noord-Holland konden de oude steigers in het gebied worden vervangen. Vanuit de wens om water- en landrecreatie te verbinden. "Het is fijn om even een rustige stop te maken met de boot en geluiden om je heen te horen. De natuur te ervaren."
Senegal
En met die natuur gaat het niet bepaald goed. Weidevogels zoals kievit, tureluur en scholekster gaat het niet voor de wind. Ook de grutto - de nationale vogel - heeft het moeilijk. "Kijk, het ligt er maar net aan waar je het mee vergelijkt. De laatste jaren is het aantal redelijk stabiel. Duidelijk is dat er ten opzichte van bijvoorbeeld 1970 veel minder weidevogels zijn." Hoe dat kan? "Het heeft niet alleen te maken met hoe het in Nederland gaat, maar de vogels trekken ook weg. En het leven is daar ook niet optimaal." Rijs noemt verschillende omstandigheden. "In Senegal worden grutto's gedood of verjaagd omdat ze eten van rijstvelden. En dat gebeurt trouwens niet alleen daar. Tot in Frankrijk wordt er nog geschoten op grutto's."
'Weidevogels hebben last van intensievere landbouw'
"Hier hebben de weidevogels vooral last van de intensievere landbouw. Vroeger waren de vogels bijvoorbeeld ook in De Schermer, maar daar ga je ze niet meer vinden."
Maatregelen
In het Ilperveld worden verschillende maatregelen genomen om de weidevogels te helpen. "De droogte is niet voordelig, daarom vullen we ze met water. Insecten komen namelijk af op de natte insecten. Dat zorgt voor voedsel."
Bas Rijs noemt daarnaast ook kruidenrijke graslanden en het later maaien. "Dat doen we hier pas na 15 juni", weet hij. "Tenzij er pullen of nesten zijn, dan wordt het nog later."
Niet stilzitten
De eerste weidevogelkuikens van dit jaar is een mijlpaal, maar geen reden voor stilzitten. Dat vindt Bas Rijs. "Als er geen maatregelen worden genomen dan worden bijzondere plantensoorten verdrongen. Meer verbraming en meer bebossing."
"En als we het over de weidevogels hebben. We kunnen wel sturen, maar niet honderd procent. Er zijn grenzen."
De vaartocht is zondag 18 mei, van 13:30 tot 15:30 uur. Een gids vertelt meer over weidevogels. Verzamelen is bij Bezoekerscentrum Ilperveld, Kanaaldijk 32A. Meer informatie en reserveren: landschapnoordholland.nl/activiteiten.
