Column: Illegale praktijken
ColumnLopend langs het Veronica-schip op de voormalige NDSM-werf in Tuindorp Oostzaan komen de herinneringen vanzelf op. Herinneringen aan de jaren zeventig, toen de boot vanaf de Noordzee populaire radioprogramma’s uitzond.
Ik was nog maar net veertien jaar en had van mijn opa een transistorradio gekregen. Die nam ik mee naar bed als ik werd geacht te gaan slapen. Apparaat naast me op het kussen en een microfoontje in mijn oor. Lekker luisteren naar Radio Veronica of concurrent Radio Caroline.
Op het vasteland kreeg men de smaak te pakken. Daar popte de ene na de andere illegale radiozender op. Dat was niet helemaal de bedoeling. Zoals Radio Veronica na het invoeren van de anti-piratenwet werd gesommeerd te stoppen – het kreeg met veel dramatiek zijn beslag na de laatste uitzending op 31 augustus 1974 – werd er ook gejaagd op piratenzenders. Deze werden beschouwd als illegaal omdat ze zonder vergunning uitzonden, wat ernstige problemen kon veroorzaken. Denk aan storingen van reguliere radio- en tv-zenders, milieu-overlast, en oneerlijke concurrentie.
De Radio Controle Dienst (RCD) doekte na zorgvuldig speurwerk menig zender op, meestal weggestopt in een garage, kelder of leeg bedrijfspand. Omdat ze de radiosignalen makkelijk kon oppikken, hoefde ze zich daar niet erg voor in te spannen. Vroeg of laat kregen ze iedereen te pakken.
Maar niet Bas, een joviale kennis van rond de veertig die we tijdens een vakantie met mijn ouders en broers hadden ontmoet. Op een zonnig terras in Alicante had hij enthousiast over zijn passie verteld, en eenmaal terug in Nederland moesten we hem beslist eens bezoeken. Dat hebben we gedaan. Bas en zijn vrouw bleken wat achteraf te wonen in een dorp op de Veluwe. Terwijl mijn ouders met zijn vrouw in de huiskamer aan de koffie zaten, doken mijn broers met hem de studio in. Vol trots liet hij zijn domein zien en hij vertelde erbij dat hij daar bijna elke minuut van zijn vrije tijd zat. Vooral in het weekend. Dan draaide hij onafgebroken plaatjes.
De RCD heeft hem nooit kunnen betrappen, al waren ze vaak heel dichtbij. Bas zag vaak hun auto rondjes om het huis rijden, maar daar bleef het bij. De medewerkers konden ook niet weten dat de waslijn waaraan onderbroeken en shirts vrolijk in de wind wapperden in werkelijkheid de antenne was. En dat de studio zich onder het kippenhok bevond. Bas moest er uitbundig om lachen.
Maar dat lachen is hem wel vergaan. Zijn vrouw vond het op een zeker moment wel mooi geweest, een echtgenoot die ze amper zag, en heeft een scheiding aangevraagd.