Lezing over ruimtetelescoop bij Vesta

20 mei 2025, 23:19 Nieuws

OOSTZAAN - Prof. dr. Henk Hoekstra houdt donderdag 22 mei een lezing over de Euclid ruimtetelescoop. De lezing wordt gehouden bij Vesta, Zuideinde 197 in Oostzaan. Aanvang 19.45 uur. 

Uit de waarnemingen van de beweging van sterren in sterrenstelsels heeft men geconcludeerd dat er een materie bestaat die wel zwaartekracht oplevert maar geen licht uitstraalt. Men noemt deze materie daarom donkere materie. 

Donkere materie

Donkere materie kan ons ook helpen zwakke, verre sterrenstelsels te ontdekken doordat deze materie zogenaamde zwaartekrachtlenzen maakt. Deze ‘lenzen’ projecteren van achter de donkere materie liggende sterrenstelsels speciale beelden. Het herkennen van deze speciale beelden wordt door kunstmatige intelligentie (AI) bereikt. De AI heeft met hulp van honderden vrijwilligers geleerd welke vormen de sterrenstelsels aannemen. 

Bijzonder is dat Euclid ruimtetelescoop in tegenstelling tot de Hubble James Webb telescoop een veel groter gezichtsveld heeft. In de komende vijf jaar gaat Euclid in een derde van de gehele hemel een paar miljard sterrenstelsels vastleggen. Dit stelt astronomen in staat om de expansiegeschiedenis van het heelal en de groeisnelheid van kosmische structuren te meten. Deze metingen zullen op hun beurt een gedetailleerde karakterisering van donkere materie en donkere energie opleveren en de algemene relativiteitstheorie van Einstein op kosmische schaal toetsen. 

Neutrino’s

Het zal ook andere kosmologische onderzoeken mogelijk maken. Uit de analyse van de kosmische structuur kunnen we bijvoorbeeld de massa van neutrino’s afleiden. Neutrino’s kunnen worden beschouwd als hete donkere materie omdat ze zich met relativistische snelheden verplaatsen. Omdat neutrino’s in de loop van de tijd van aard kunnen veranderen, is dit een belangrijk onderzoeksonderwerp.

Praktisch

De lezing wordt gehouden bij Vesta, Zuideinde 197 in Oostzaan. Aanvang 19.45 uur. Reserveren voor niet-leden via e-mail: jandejongwormer@kpnmail.nl. Kijk ook op wskz.nl voor het aantal vrije plaatsen.