Wat staat er op jouw grafsteen?
Ik luisterde vroeger naar de podcast ‘Rauw’ van Ruud de Wild. De laatste vraag aan zijn BN’er-gast was steevast: ‘Denk jij dat je als je overleden bent op het 20.00 uur journaal komt? En wat wil je dan dat ze over je zeggen?’ Met name die tweede vraag vond ik wel een interessante mooie vraag. Hoe zou jij herinnerd willen worden?
Terwijl ik hierover nadenk, vliegen mijn gedachten naar mijn tik om over begraafplaatsen te struinen. Ook in Rijswijk. Daar ben ik vaak op zoek naar bijzondere teksten over de overleden personen. Ook al ken ik die personen niet, toch hoop ik stiekem dat ik ze een beetje leer kennen door de tekst op de grafsteen. Het valt mij zo vaak op dat de geschreven teksten vaak standaard zijn. Zo niet bijzonder terwijl een overleden persoon voor zijn dierbaren wel bijzonder was!
Op de meeste grafstenen staat de naam van de overledene, een koosnaam, de geboorte- en sterfdatum en soms een zin zoals ‘echtgenoot van …. of liefhebbende moeder/oma.’ Of de klassiekers: ‘rust in vrede of in liefdevolle herinnering, de laatste rustplaats van ...’ Ik zie ook regelmatig Bijbelse citaten als ‘de heer heeft hem rust gegeven, de Heer is mijn herder.’ Weinig persoonlijks. In mijn telefoon houd ik een lijstje bij met mooie zinnen die ik tegenkom. ‘Niet meer hier, maar altijd dichtbij’ is zo’n zin.
In Parijs heb je de vreselijk mooie begraafplaats Père-Lachaise. Daar hebben we uren gestruind en ons verwonderd. Dat geldt ook voor kleine begraafplaatsen in het buitenland. Het fotootje in de grafsteen geeft kleur aan de overledene. In Amsterdam heb je begraafplaats Zorgvlied. Een prachtige rustplek waar een aantal beroemdheden liggen. Het bijzondere van deze plek is dat er veel unieke grafstenen zijn met bijzondere teksten die echt rechtdoen aan de overledenen. Toen ik hier was kon ik van de plek aflezen wat voor persoon het geweest was. Dat vind ik fraai.
Ramses Shaffy heeft op zijn steen slechts één woord: ‘Leef!’ Simpel, maar perfect passend bij hoe hij in het leven stond. Antonie Kamerlings graf wordt gesierd door een enorme paarse amethist, een steen die staat voor spirituele ontwikkeling. Ook dat klopt helemaal. En op de grafsteen van Herman Brood prijkt een grote engel met de tekst: ‘Respect, hij gaf licht.’ En zo was het. Herman gaf licht. Maar eigenlijk, als je erover nadenkt, deed bijna iedereen dat voor zijn omgeving.
Iedere overledene verdient een tekst die echt iets over hem of haar zegt. Geen standaardzinnetje, maar iets dat raakt, iets dat blijft hangen. Misschien een mooie gedachte om het daar eens over te hebben, voor het te laat is: Wat zou jij op jouw grafsteen willen?