Hille bleef een Volendamse vrouw van de wereld
VOLENDAM - Ons Streekblad viert deze week haar 75-jarig bestaan. Hoogtijd om eens te gaan putten uit het archief. Wat gebeurde er tussen 1950 en 2025? Nou, genoeg dus. In de jaren vijftig en zestig was Hille Butter een levend icoon.
Hille Butter, geboren in 1891, was toen een oudere dame met een scherpe geest, een eigen bibliotheek en een reputatie die tot ver buiten Volendam reikte. Maar wie haar in die tijd ontmoette, zag meer dan een markante vrouw in klederdracht: ze ontmoette een icoon van een vervlogen tijd, een vrouw die kunstenaars inspireerde en prinsen ontving in haar woonkamer.
Spaander
Hillegond Butter groeide op in een vissersgezin en werkte op jonge leeftijd in het beroemde Hotel Spaander. Daar viel ze op bij schilders, schrijvers en andere gaste. Ze werd ontelbare keren geportretteerd, onder meer door Johan Gabriëlse, Willy Sluiter en Max Cramer. Haar gezicht sierde muren van ateliers in binnen- en buitenland.
'Mijn geest gaat sneller dan een vliegtuig'
Bijzondere band
Haar huis was een ontmoetingsplek. Prins Hendrik kwam er over de vloer, net als schrijver Frederik van Eeden. Er wordt gefluisterd dat ze met sommigen een bijzondere band had, maar Hille zelf hield haar lippen stijf op elkaar. Wat ze wel deelde, waren verhalen over haar jeugd, haar werk en haar scheiding van zeeman Evert Veerman.
Sneller dan een vliegtuig
In de jaren vijftig woonde Hille Butter nog altijd in Volendam, in een huis vol boeken en herinneringen. Ze las drie kranten per dag, sprak met overtuiging over wereldpolitiek en had een fascinatie voor etnografie. Dat is de studie van volkeren en culturen. De Volendamse had nooit gereisd, maar kende de wereld beter dan menigeen die dat wel deed. “Mijn geest gaat sneller dan een vliegtuig,” zei ze ooit in een interview.
Vaste waarde
In de jaren zestig werd het rustiger rond Hille. De toeristen kwamen nog steeds, maar de tijden veranderden. Toch bleef ze een vaste waarde in het dorp. Jongeren groetten haar met respect, ouderen spraken over haar als 'dat knappe meisje van vroeger'. Haar portretten hingen nog steeds in Hotel Spaander, waar ze ooit de trappen op en af liep met koffers en verhalen.
In november 1968 overleed Hille Butter in haar geboorteplaats Volendam. Ze werd 77 jaar. Hille was een vrouw van de wereld, zonder ooit die wereld te ontdekken.