Caransa overleed op 93-jarige leeftijd in 2009.
Caransa overleed op 93-jarige leeftijd in 2009. (Foto: Hans Peters, Nationaal Archief / Anefo)

Middelie en de ontvoering van Maup Caransa

Onze krant bestaat deze week 75 jaar. Tijd om wat in onze archieven te duiken. Op verschillende plekken in de krant doen we dat.

MIDDELIE - Het was een van de meest spraakmakende ontvoeringen van de vorige eeuw. In oktober 1977 werd vastgoedmagnaat Maurits ‘Maup’ Caransa, bekend als ‘de koning van Amsterdam’, midden in de nacht overmeesterd door vier mannen. Hij werd vijf dagen vastgehouden in een boerderij in Middelie. De zaak haalde krantenkoppen in binnen- en buitenland, maar bleef ondanks alle aandacht een mysterie.

Armoede

Caransa, geboren in armoede, had zich opgewerkt tot multimiljonair. Hij bezat tientallen panden in Amsterdam en was een bekende verschijning in het zakenleven. Maar zijn succes maakte hem ook kwetsbaar. De ontvoerders eisten veertig miljoen gulden losgeld. Na onderhandelingen werd dat bedrag teruggebracht tot tien miljoen. Caransa werd vrijgelaten, maar de impact van die vijf dagen zou hem de rest van zijn leven blijven achtervolgen.

Angst

Tijdens een persconferentie kort na zijn vrijlating vertelde hij: “Ik heb 120 uur in een hok gezeten. Donker, vastgebonden. Ik wist niet of ze me zouden doden.” De angst bleef. Jaren later gaf hij toe dat hij sindsdien paniekaanvallen kreeg, vooral als hij alleen was. “Ik leef niet meer zo zorgeloos als vroeger,” zei hij in een interview.

Middelie

Het losgeld verdween spoorloos. In de jaren daarna doken de zogeheten ‘Caransa-duizendjes’ op in winkels, casino’s en zelfs in steden als New York en Buenos Aires. De biljetten waren niet te traceren, en de daders bleven buiten schot. In 1979 leek er een doorbraak te komen. Bij een drugsvangst in Den Oever werd een van de betrokkenen, Robbie Koning, gearresteerd. Hij beweerde alles te weten over de ontvoering, maar trok zijn verklaring in. Pas in 1981 kwam er opnieuw beweging in de zaak, mede dankzij journalist Peter R. de Vries. Tijdens een reconstructie herkende Caransa de boerderij in Middelie waar hij was vastgehouden. Toch volgde er geen vervolging. De eigenaar werd verhoord, maar er gebeurde niets.

Littekens

Caransa's ontvoering was de eerste in een reeks van gerichte acties tegen rijke Nederlanders. Toos van der Valk, Freddy Heineken en Gerrit Jan Heijn volgden. Anders dan Heijn overleefde Caransa zijn ontvoering, maar de littekens bleven. Vooral de mentale littekens. Het geheim van Middelie werd nooit helemaal ontrafeld.