De patrijs: een parel in Heiloo
ColumnMarjolein van Goor werkt als vrijwilliger in de weidevogelbescherming. Iedere maand schrijft ze over de grootsheid van natuur in en rondom Heiloo.
Het zijn net ‘veldkippen’, met hun koddige ronde lijven en wat onhandige manier van vliegen. Van veraf gezien gaan ze volledig op in het landschap. Van dichtbij vormen ze een opvallende verschijning met hun prachtige verentooi van zachtgrijs, kastanjebruine flankstrepen en een oranje gezicht. En het bijzondere is dat patrijzen voorkomen rondom ons eigen Heiloo. Nog wel tenminste…
De patrijs is geen onbekende vogelnaam. Bijna iedereen heeft ervan gehoord. Dat is niet zo vreemd. Want niet zolang geleden kwamen ze volop voor op akkers en weilanden. Maar wie ziet ze tegenwoordig nog. Waar is dit leuke neefje van de fazant gebleven?
Patrijzen wonen van oudsher op het boerenland met ruig begroeide randen vol bloemen en kruiden, en akkers waar na de graanoogst de graanstengels blijven staan. Daar vinden ze insecten en zaden om te eten, en een veilige plek om te schuilen en een nest te bouwen. Maar het boerenland is gemoderniseerd. De ruige plekken zijn weggemaaid, de meeste insecten zijn verdelgd door landbouwgif. De kuikens die afhankelijk zijn van insecten gaan veelal dood van de honger.
Daarom verhuizen veel patrijzen naar bermen, dijken en industrieterreinen waar nog wel ruige plekjes zijn. Helaas ondergaan ze hier hetzelfde lot. Ook in Heiloo houden ze bijna geen leefgebied meer over. Zo komt het dat sinds de jaren 70 de patrijzen met 95 procent zijn afgenomen. Van doodgewoon zijn ze zeer zeldzaam geworden. Geen wonder dat ze bijna nergens meer te zien zijn. En als het zo doorgaat, zal deze parel ook uit Heiloo verdwijnen.
En er hangt de patrijs nog wat boven het hoofd. Afgelopen zomer kondigde staatssecretaris Rummenie van Landbouw (BBB) een stelselwijziging aan in de jacht- en faunabeheer. Hij wil dat de jacht meer centraal komt te staan in plaats van bescherming. Mogelijk mag daarom, ondanks dat de meeste Nederlanders tegenstander zijn van plezierjacht, in de toekomst op meer diersoorten worden gejaagd. Ook op de patrijs.
Gelukkig gloort er ook hoop voor deze prachtige vogel. Veel vrijwilligers en boeren zetten zich in voor een natuurlijker en gezonder platteland. Dat kom niet alleen veel boerenlanddieren zoals de patrijs ten goede. Ook wij mensen profiteren van een gezondere leefomgeving.
En u kunt ook iets doen. Vraag de provincie en gemeente om buiten de bebouwde kom pas te maaien na augustus, als de kuikens groot zijn. En bedenk 29 oktober in het stemhokje welke partij het beste voorheeft met een gezonde leefomgeving. Voor uw eigen gezondheid. En die van de patrijs.