Op weg naar het gezondste stadshart
ALPHEN AAN DE RIJN - Een bloeiend en bruisend centrum is een aanwinst voor iedere Alphenaar. Daarom is de gemeente Alphen aan den Rijn hard aan de slag om het stadshart zo aantrekkelijk, levendig en toekomstbestendig mogelijk te maken. Dat doet ze via het Programma ‘Gezond Stadshart’.
Partnerbijdrage
Een project dat naadloos op het programma Gezond Stadshart aansluit is de grote waterbuffer die onlangs onder het Aarplein is aangelegd. Hierin is ruimte voor maar liefst 500.000 liter regenwater. Met het water uit de buffer kunnen alle verschillende groenprojecten in het stadshart worden bewaterd. Hiervoor worden er waterleidingen door het hele centrum aangelegd. Deze waterbuffer is een pilot die mogelijk is gemaakt door een subsidie uit het Europese GreenLED Life programma. Van de waterbuffer zelf is niets te zien, maar je kunt de locatie herkennen door het kunstwerk van Mothership dat er bovenop staat: een triomfboog van cortenstaal met daarin een waterfilter.
Wat is Gezond Stadshart?
Het Programma Gezond Stadshart heeft als doel dat het centrum van Alphen aan den Rijn in 2035 de gezondste en groenste binnenstad van het Groene Hart is. De gemeente, Stichting Centrummanagement, CVCA, VOC, EDBA, Woonforte en Alphen Vitaal hebben hiervoor samen een toekomstbeeld opgesteld.
Niet economie of stenen staan voorop, maar de mens
Wat de aanpak nu anders maakt dan veel andere plannen voor gebiedsontwikkeling, is de volgorde van denken. Niet economie of stenen staan voorop, maar de mens. Daarna komen onderwerpen als het omgaan met klimaatverandering, economie en ruimtelijke ordening. Wethouder Gerard van As legt uit: “Het begint met een gastvrije binnenstad waar mensen zich welkom voelen en graag verblijven. Dat betekent ook dat het centrum groen is en bestand is tegen hitte en extreem weer. Het is bovendien bewezen dat een aantrekkelijk stadshart zorgt voor minder leegstand, hogere vastgoedwaarden, meer veiligheid, meer biodiversiteit en een sterke lokale economie.”
Ook moet het stadhart een belangrijke plek zijn waar mensen elkaar ontmoeten. “Daarvoor is het nodig dat er voldoende te beleven is. Dat mensen denken: ik kom uit huis. Naarmate het centrum steeds verder wordt ontwikkeld is er voor ieder wat wils. Denk aan horeca, voorzieningen, groen, kunst, mooie gebouwen en aandacht voor de geschiedenis van de stad. Al die zaken dragen bij aan gezondheid.”
Wat is er al gedaan?
In vergelijking met tien jaar geleden is er op dit gebied al veel gebeurd. De gemeente begon toen met het opknappen van de Lage Zijde. Hierna volgden verschillende experimenten om het centrum leefbaarder en groener te maken, zoals de vergroening van Stadhuisplein. Van As vertelt: “Dit had een aanzwengelend effect: kijk wat een verschil groen kan maken! Dit soort projecten heeft de geesten rijp gemaakt voor verdere plannen. Nu het gezamenlijke programma Gezond Stadshart er is, kunnen we sneller concrete actie ondernemen om het stadshart toekomstbestendig te maken.”
Er zijn al veel stappen gezet richting de concrete uitvoering van het programma Gezond Stadshart in de zogeheten ‘werkateliers’. Dat zijn avonden waarop mensen samen nadenken over hoe een bepaald deel van het stadshart gezonder en groener kan worden. Er zijn al een aantal van dit soort avonden geweest die goed werden bezocht door omwonenden, ondernemers, kerken en andere organisaties.
Volgens Van As is het belangrijk dat de gemeente niet van bovenaf oplegt hoe een aantrekkelijk stadshart eruit ziet. “In de werkateliers kunnen alle belanghebbenden meepraten over hoe het centrum eruit moet zien. Op die manier zorgen we ervoor dat veel mensen achter de plannen staan. Bovendien heb je samen meer kennis: wat zijn kansen, waar moet rekening mee worden gehouden?”
Het is belangrijk dat de gemeente niet oplegt hoe een gezond stadshart eruit ziet
Wat gaat er gebeuren?
Tijdens de bijeenkomsten kwamen veel ideeën naar voren die tot concrete plannen hebben geleid. Zo gaan meerdere ondernemers hun pand verbeteren en vergroenen. Bakkerij Stevers bijvoorbeeld. Ook is er een plan gemaakt voor de aanlichting van de Bonifaciuskerk en de Adventskerk. Dat is binnenkort klaar. Zo zitten er nog allerlei andere plannen in de pijpleiding om het centrum bloeiender te maken – soms letterlijk, soms figuurlijk.
“We hebben hier ontzettend veel mogelijkheden”, zegt Van As. “We maken bijvoorbeeld een aantrekkelijke groene fietsroute langs de Paradijslaan, zodat mensen minder geneigd zijn om door de Julianastraat te fietsen. Zo is daar weer meer ruimte voor terrassen.” Ook op andere plekken in het centrum staan vergroeningen gepland. Zo krijgen de gevel van Tuijn Optiek aan de Aarkade en de blinde gevel van bioscoop Vue op termijn een groene make-over. Ook komt er een nieuwe inrichting van het groen voor de Adventskerk, waar helaas een aantal grote maar zieke kastanjes moesten worden verwijderd.”
Hoe kun je zelf meedoen?
In juni is er bovendien iedere zaterdag iets bijzonders te beleven, zoals het speelse parcours Nijn op het Plein, de Alphense beweegmarkt en het Romeinse weekend, waarbij bezoekers zich kunnen onderdompelen in de wereld van de Romeinen en de rijke geschiedenis van de Limes. Daarnaast kun je iedere zaterdag in juni een wandeling door het stadshart maken door de geplaatste banners te volgen. Iedere banner staat op een plek waar nu plannen voor worden gemaakt. Daar kun je een QR-code scannen om meer te weten te komen over het verleden, het heden en de toekomst. Een van die plekken is op de Paradijslaan, waar je zowel meer over de verlichting van de Bonifaciuskerk en de vergroening als over de plannen van de ondernemers te weten kunt komen.
Tenslotte zijn er allerlei plannen in ontwikkeling waarin zowel de Romeinen als de groene omgeving aan bod komen. Om de route van station naar Stadshart te vergroenen, komen er bijvoorbeeld bakken met fruitbomen. Fruitbomen zijn ooit door de Romeinen hiernaartoe gebracht. Om de bomen komt in het Latijn een gedicht dat door de stadsdichter en Alphense scholieren is geschreven. Ook komen er workshops, bijvoorbeeld bomen stekken. Wie weet kun je over een tijdje een boom in het stadshart aanwijzen en zeggen: kijk, die heb ik gestekt!
Kom je kijken?
Op 27 mei is om 12:00 uur de officiële opening van de triomfboog: wees van harte welkom! Ook kun je dan je vragen stellen over het kunstwerk, het waterproject, de activiteiten en alle dingen die je wilt weten over Gezond Stadshart.
De komende jaren zul je stap voor stap zien hoe ons centrum zich ontwikkelt tot een plek waar groen, water en historie samenkomen in een levendige en gezonde binnenstad.
