Jaap en Dirkje kijken terug in het Vredeskerkje
NieuwsBERGEN - Corine de Jager en Ron Wolters staan van 22 tot en met 25 april op het podium van Vredeskerkje in Bergen aan Zee met het nieuwe theaterstuk ‘Hemelrijk’.
Door Ed Bausch
In een soort dubbele monoloog, om de beurt pratend, maar soms ook in een samenspraak schilderen ze met woorden het leven van het echtpaar Jaap en Dirkje Hemelrijk. Als een soort terugblik vanuit de hemel kijken ze terug, proberen ze te verduidelijken wat er aan de hand was in hun leven, in de aanloop naar en tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Jaap was Joods, Dirkje niet. Een ‘gemengd huwelijk’ zoals het toen werd genoemd. Chris Houtman, hier bekend van zijn legendarische ‘Oorlog aan Zee’ schreef een indrukwekkende theatertekst.
De voorstelling gaat na de zomer op reis door Nederland, langs scholen en theaters en gaat volgende week in première in het Vredeskerkje. “Zeker ook is het een duidelijk sein tegen opnieuw opkomend fascisme.”
Volgen de week starten de Hemelrijk-monologen
‘De bevlogen oorlogsherinneringen van Jaap en Dirkje Hemelrijk’, zo vermeld het affiche. Je ziet de twee hoofden van hen, neerkijkend vanuit de hemel. Proberend te begrijpen wat hen overkwam. Hoe Dirkje lang dacht dat Jaap de oorlog niet had overleefd. Hoe hij toch opeens weer voor haar stond: ‘Hallo’. Het stuk, onder regie van Harm-Ydo Hilberdink (hij deed ook de regie van Oorlog aan Zee) is een spannend relaas van twee grote persoonlijkheden, die elkaar aanvullen, soms tegenspreken, hun twijfels uiten en hun liefde voor elkaar en die samen en met hun vier kinderen verder moesten na die enorm ingrijpende jaren.
De kleine rode rector
Er is een klein laantje, een bospaadje halverwege de Eeuwige Laan, vernoemd naar hen, het Hemelrijklaantje. Dat laantje duidt op het verzet dat Jaap pleegde op het toenmalige plan van burgemeester Van Reenen om een woonwijk aan te leggen in het Bergerbos. Het zegt iets over het karakter van de ‘kleine rode rector’, zoals hij wel werd genoemd: klein van postuur en socialistisch. Namens de SDAP in de Bergense gemeenteraad en later daar terug als wethouder. En weer terug als rector van het Murmellius Gymnasium in Alkmaar.
Chris Houtman schreef prachtige theatertekst
Maar wat gebeurde er in de tussentijd? Wat gebeurde er in hun leven, steeds op de vlucht, ondergedoken, uiteen. Wat gebeurde er in de wereld om hen heen? De woorden die de acteurs uitspreken, hun bewegingen spreken boekdelen. En dat maakt ‘Hemelrijk’ tot een meeslepende voorstelling. Over hun tijd in Bergen, in Amsterdam, als onderduikers in Putten, over het kamp in Vught, in het concentratiekamp. Over het leven als gezin in Bergen, wonend aan de Eeuwige Laan, huize de Spar. Over hun gedachten, hun keuzes. Jaap Hemelrijk (1988-1973) en zijn vrouw Dirkje staan symbool voor velen van toen en van nu en dat maakt de voorstelling, mogelijk gemaakt door de gemeente Bergen, tot een nieuw hoogtepunt in het onderzoekswerk van schrijver Chris Houtman. Van 22 tot en met 25 april, iedere avond om 20.00 uur in het Vredeskerkje van Bergen aan Zee. Kijk op kunstgetij.nl.