Een verborgen stukje geschiedenis in Bergen: oude begraafplaats wordt levend gehouden door vrijwilligers
NieuwsBERGEN - De historische begraafplaats aan de Ruïnelaan in Bergen kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot 1864. Hoewel de begraafplaats al in 1920 werd gesloten, is het terrein uitgegroeid tot een gemeentelijk monument met grote cultuurhistorische waarde. Vrijwilligers van de Historische Vereniging Bergen zetten zich al jaren in om deze bijzondere plek te behouden.
Door: Ed Bausch
Niet eens heel lang was het een begraafplaats, daar in het toenmalige bos aan de Ruïnelaan in Bergen. Voor 480 gulden verkocht de Heer van Bergen, Jan Jacobus van Reenen, de grond aan de gemeente. Want in 1825 had Koning Willem 1 het verbod uitgevaardigd om nog in kerken te begraven. En door de groeiende bevolking raakte het veld rond de Ruïnekerk steeds vol. Vaak al na zeven jaar moest een graf weer worden geruimd….
Vier velden kwamen er in 1864 aan de Ruïnelaan, aan de ene kant voor de katholieken, aan de andere kant de protestanten. In 1920 werd de begraafplaats alweer gesloten: vol.
Piet Bogtman
Hij komt uit een beroemde Bergense familie. Een voorvader maakte in duizenden kerken de ramen. “Ja, er liggen hier wel wat Bogtmannen.” Piet hield zich niet zo bezig met bladeren harken. Hij maakte de grafvelden goed bereikbaar, want die liggen er een meter boven de paden. En hij vernieuwde de palen die dienen als grafzerken voor de mensen zonder geld. Alleen de rijken konden zich een zerk veroorloven.
Symbolen van vergankelijkheid
In de jaren tot 1953 werden er alleen nog wat familiegraven benut, verder was het er stil. Een poging om er een wandelpark en plantsoen van te maken waren gestrand. In 1996 mocht de Historische Vereniging de begraafplaats adopteren. Zo kon het onderhoud worden aangepakt. In 2010 werd de begraafplaats tot hun trots een Gemeentelijk Monument. En dat is terecht want er is gewoon veel te zien en dat begint al bij het hek aan het eind van Piet Mooijlaantje, de toegangsweg naar de begraafplaats. Daar zie je al de gevleugelde zandlopers als symbool voor de vergankelijkheid. Of, zoals de verzekeraars een zandloper zagen: ‘Het gaat snel, verzeker u op tijd.’
Historische Vereniging
In de betrekkelijk korte tijd dat de begraafplaats in functie was zijn er toch 1716 mensen begraven. Nu zijn er nog 500 graven. Het is natuurlijk ook een belangrijke natuurplek geworden, met ook wel zestig soorten paddenstoelen. Op donderdagen vanaf 13.30 uur is de werkgroep van de Historische Vereniging aan de slag op de begraafplaats, wekelijks van april tot en met december. Op Open Monumentendagen is de begraafplaats geopend. Op de website van de Historische Vereniging, hvb-nh.nl is een uitgebreide brochure over de begraafplaats te vinden. Piet Bogtman werd vorige week uitgezwaaid en bedankt voor al zijn trouwe werk op de begraafplaats.
