Idzard van Manen namens de Historische Vereniging Bergen over de 26 ‘historische influencers’ uit de tentoonstelling (3 april tot 25 oktober) van Het Sterkenhuis
Op deze historische foto (1932) poseert de hoofdpersoon van dit verhaal, Dirk Filarski, samen met andere kunstenaars zoals Arnout Colnot, Leo Gestel, Gerrit van Blaaderen en Jo Voskuil voor de Kunstzaal. Historisch, want de foto bewijst hoe de kunstenaars van de Bergense School elkaar kenden en inspireerden. Bijna vanzelfsprekend zien we ook Dirk Klomp en Piet Boendermaker, eigenaar van de Kunstzaal. Zij maakten met hun kapitaal en liefde voor kunst de Bergense School mogelijk.
Uit zijn eerste werken blijkt dat Filarski geobsedeerd werd door het licht – lumen in het Latijn - dat hij uit een landschap toverde. Hij en Matthieu Wiegman en Arnout Colnot hoorden in de beginfase bij het luminisme.
De schilders die tussen 1914 en 1925 in Bergen werkten werden echter gekenmerkt door een donker, volgens sommigen zelfs somber palet, schrijft de kunsthistoricus Elian Oding. En al week dat af van Filarski’s luminisme, zijn expressionisme wist hen niet minder te inspireren.
Na zijn opleiding aan de Rijksschool voor Kunstnijverheid Amsterdam vestigde Filarski zich met Arnout Colnot in Bergen. Piet Boendermaker maakte het Filarski later mogelijk om in Zuid-Frankrijk, Zwitserland en Italië te schilderen. Hij sloeg zijn vleugels zelfs uit naar Noord-Afrika. Om het woeste Zwitserse landschap in schilderkunst uit te drukken ontwikkelde hij een krachtige stijl.
In Bergen is er een concreet aandenken aan Filarski. Hij woonde een tijd in ‘De Vlerken’ aan de Buerweg dat voor Charley Toorop was gebouwd.