Wandelend door de tijd: gidsen Dijk en Waard halen historie naar boven
UitDIJK EN WAARD - Wist je dat er vroeger een trein reed van Broek op Langedijk naar Alkmaar? En dat in Oudkarspel ooit een kasteel heeft gestaan? Voor veel oudere inwoners van Dijk en Waard zijn dit bekende verhalen, maar voor jongere generaties of nieuwkomers in de gemeente is het vaak verrassende geschiedenis. Juist die verhalen komen tot leven tijdens de wandel- en fietstochten die deze zomer weer van start gaan.
Al ruim 12,5 jaar nemen Dick Zuiderbaan en Siem de Groot belangstellenden mee op pad door hun dorp en omgeving. Tijdens de routes vertellen zij over zichtbare én verborgen parels van Dijk en Waard, waarbij cultuurhistorie en persoonlijke verhalen hand in hand gaan. Het nieuwe seizoen begint woensdag 13 mei met een dorpswandeling door Broek op Langedijk.
Bekende verschijningen
De twee gidsen zijn bekende verschijningen in de regio. Siem de Groot werkte jarenlang in de tuinbouw, was actief in de gemeenteraad, werd veelvuldig Nederlands kampioen kloeten en is vrijwilliger bij Museum BroekerVeiling. Voormalig leerkracht Dick Zuiderbaan is al jaren nauw betrokken bij de Stichting Langedijker Verleden. Maar bovenal kunnen beide heren honderduit praten over de cultuurhistorie van de Langedijker dorpen. Siem: “We komen uit een tijd waarin veel van die geschiedenis nog tastbaar was. Dat maakt het makkelijk om erover te vertellen.”
Toerismepromotie
De oorsprong van de tochten ligt bij Stichting Toerisme Promotie Langedijk (STPL), die in 2013 werd opgericht. Dick: “We werden destijds gevraagd om mee te denken hoe we de gemeente beter op de kaart konden zetten. In het begin lag de nadruk sterk op toerisme, bijvoorbeeld richting de campings in de kuststreek. Later verschoof dat steeds meer naar cultureel erfgoed. De BroekerVeiling is daarin een belangrijk ankerpunt.” Aanvankelijk werden de tochten opgehangen aan de ‘Langedijker Zomerdagen’, een reeks activiteiten in de zomermaanden. Siem: “Bezoekers konden kiezen uit verschillende belevenissen. Grote evenementen zoals de streekmarkt en de kunstmarkt werden eraan gekoppeld. Die dagen trokken deelnemers uit Langedijk, maar ook uit Alkmaar en Heerhugowaard.”
Nieuwe opzet
In de loop der jaren veranderde de opzet van de tochten. Waar deelnemers in het begin nog betaalden voor deelname, werd dat later losgelaten. “Nu werken we met vaste wandelmomenten per dorp,” legt Dick uit. “Deelname is gratis, maar na afloop kan een vrijwillige bijdrage worden gegeven. Dat werkt goed en maakt het toegankelijker.” De wandelingen richten zich vooral op inwoners van de eigen gemeente. “Juist mensen die hier pas zijn komen wonen, zijn vaak nieuwsgierig naar de geschiedenis van hun straat of woning,” zegt Dick. “Als gidsen hebben we veel meegemaakt en gezien. We herinneren ons nog dat de Voorburggracht echt nog water was.”
Tijdens de tochten nemen de gidsen oude foto’s en documenten mee. “Zo kunnen we laten zien hoe het vroeger was,” vertelt Siem. “En het mooiste is dat mensen soms zelf ook verhalen inbrengen. Dat maakt elke wandeling anders.”
Seizoen trapt af
De eerste tocht van dit seizoen is woensdag 13 mei. Deze start om 19.00 uur bij Museum BroekerVeiling en voert langs de Voorburggracht. Dit gebied ademt nog altijd de geschiedenis van de tuinbouw, met herinneringen aan koolschuren, een droogfabriek uit de Eerste Wereldoorlog en voormalige speelgoed- en elektronicabedrijven. Tegenwoordig staan er moderne woningen, maar de historische gelaagdheid blijft zichtbaar in het landschap. Wil je meelopen, zorg dan dat je een kwartier voor aanvang aanwezig bent!
Nieuwe gidsen gezocht
De organisatie hoopt de komende jaren verder te kunnen groeien. Siem is inmiddels de 80 gepasseerd en merkt dat het gidsen fysiek zwaarder wordt. Vorig jaar is hij er dan ook mee gestopt. “Daarom is er dringend behoefte aan nieuwe gidsen. Mensen die het leuk vinden om te vertellen en niet bang zijn om voor een groep te staan,” zegt hij. “Het zou mooi zijn als de traditie wordt voortgezet.”
Ook in Heerhugowaard
Ook ligt er een wens om het gebied uit te breiden nu Langedijk en Heerhugowaard één gemeente vormen. Dick: “Waarom zouden we ons beperken tot alleen dit deel? Onze collega’s van de fiets- en kanotochten laten al zien dat de hele gemeente vol verhalen zit. Denk aan het oude centrum van Heerhugowaard, De Noord, Veenhuizen en ’t Kruis. Daar liggen nog volop mogelijkheden.”
De wandel-, fiets- en kanotochten worden aangekondigd via deze krant en zijn terug te vinden op www.ontdekdijkenwaard.nl. Daarnaast verschijnt er een overzichtsboekje met alle activiteiten.
Met de herstart van het seizoen hopen de gidsen opnieuw veel deelnemers te inspireren. “Het gaat uiteindelijk om het doorgeven van verhalen,” zegt Siem. “Zodat de geschiedenis van deze streek niet vergeten wordt, maar juist blijft leven.”