Kees de Bakker duikt in het leven van kunstenares Charley Toorop
ColumnHet is weer tijd voor een nieuwe column van Kees de Bakker. Ditmaal over het boek ‘Charley Toorop: Een schildersleven’.
Recent verscheen van Wessel Evert Krul bij uitgeverij Boom een interessant boek van bijna 500 pagina’s over kunstenares Charley Toorop, dochter van schilder Jan Toorop over wie tot 10 mei de overzichtstentoonstelling ‘De werelden van Jan Toorop ‘ te zien is in het Singer Museum in Laren. Charley was een leven lang in de ban van portretschilderen.
Eerste schetsen
Charley werd op 24 maart 1891 geboren als Annie Caroline Pontifex, dochter van Jan Toorop en de Engelse moeder Anne Josephine Hall. De twee hadden elkaar ontmoet in Brussel. De jonge Charley keek bewonderend naar het werk van haar vader. Dat wilde ze later ook. Al snel maakte ze haar eerste schetsen. Ze trouwde met Henk Fernhout, had hem ontmoet bij een expositie. Ze kregen drie kinderen; Eddy (Edgar Richard), die in de voetsporen van zijn moeder zou treden, John (Johannes Hendrik) die later camerawerk ging doen met Joris Ivens in Spanje en dochter Annetje (Charlie Annie). In maart 1915 nam ze deel aan een nationale tentoonstelling, waaraan ook John Rädecker, Else Berg, Mathieu Wiegman, Conrad Kickert en Leo Gestel deelnamen. Charley en Henk hadden inmiddels een huis aan de Loudelsweg betrokken in Bergen. Het alcoholgebruik van Henk leidde tot de opname in een kliniek. Charley wilde van hem scheiden. Ze kreeg een innerlijke band met Jany Roland Holst, ze presenteerden zich als een verloofd stel, maar eind 1918 was de bekoring voorbij. Ze kon de boerderij ‘Het zeepaardje’ in Schoorl huren met veel aanloop vrienden zoals Jany en, John Rädecker, die in het huis in Groet van Thé Lau kwam wonen. Zo kwam Charley op het idee voor het huis ‘De Vlerken’ in Bergen, waarvan vader Jan de financiering deed. Een nieuwe huisvriend werd Arthur Lehning met wie ze tot haar dood contact hield. Ze verkocht haar schilderij van ‘De kaasmarkt in Alkmaar’ aan kaashandelaar De Wolff Peereboom.
Maaltijd der vrienden
Haar magnum opus-schilderij ‘De maaltijd der vrienden’ kwam uiteindelijk terecht in museum Boymans in Rotterdam dankzij weldoeners als Henk Bremmer, de jonkheer René Radermacher Schorer en Leo Brom werd het schilderij uiteindelijk geschonken aan het museum. Ze maakte een schilderij waarop zij met haar zoon Eddy stond en een bronzen Jan Toorop onder de titel Drie generaties. Ze viel in de trein op 1 september 1955, kreeg een hersenbloeding en overleed uiteindelijk in de nacht van 5 op 6 november 1955, 64 jaar oud. Onder de aanwezigen bij de uitvaart was Jany Roland Holst die opliep met Arthur Lehning.
Wie wil weten waar Charley begraven is op de Algemene Begraafplaats van Bergen, kan pagina 85 opslaan van het boek Hier ligt Hemelrijk – Schrijvers, schilders en anderen begraven in Bergen – Van Lucebert tot Adriaan Roland Holst – Van Charley Toorop tot Simeon ten Holt van Bob Polak.