Hoe één telefoontje het leven van Sonja en Rick kantelde
BOSKOOP - Het leven van Sonja en Rick Neuteboom uit Boskoop veranderde in een paar dagen tijd van zorgeloos naar intens en onzeker. Waar eerst plannen werden gemaakt voor reizen en andere dromen, draait nu alles om tijd, herinneringen en afscheid nemen. Toch proberen zij en haar man Rick vast te houden aan wat er nog wél is. Sonja: “Je kunt wel blijven kniezen, maar daar verandert niets door, dus we proberen er elke dag nog iets van te maken.”
Door Jordi Smit
Een dag eerder sprak Sonja nog met haar zus over hoe ze hiermee omgaat. Niet bij de pakken neerzitten, maar doorgaan, hoe moeilijk dat soms ook is. “Mijn zus zei: niet zeuren, dat is echt Overdam. Niet voor niets heb ik over mijn moeder het boek ‘Piepers worden gekookt’ geschreven. Natuurlijk heb je momenten dat je het even niet ziet zitten, maar dat helpt je niet verder. Dan ga ik de tuin in of schrijf ik. Afleiding zoeken, dat is wat werkt voor mij.”
Plotseling hoesje
De eerste signalen van de ziekte van Rick kwamen onverwacht, tijdens wat een onbezorgde periode had moeten zijn. Een camperreis in oktober was, achteraf gezien, het begin van een heel ander verhaal. “We waren net weg met de camper toen Rick een hoesje kreeg. Ik zei nog: ga even naar de dokter. Donderdag werden er foto’s gemaakt, vrijdag bloed geprikt, maandag belde de huisarts en woensdag zaten we al bij de longarts. Toen voelde je al dat het niet goed zat. Vrijdag kregen we de uitslag en bleek dat het al ver was. Je wordt dan zo’n traject ingetrokken waar je geen enkele controle over hebt.”
Wat volgde ging razendsnel en liet weinig ruimte voor hoop. De ziekte bleek zich al op meerdere plekken in zijn lichaam te hebben verspreid. “Het zat in zijn linkerlong, rib, lymfeklieren en bekken. Alsof dat nog niet genoeg was, kreeg hij ook een longembolie. Bij de laatste PET-scan zagen ze zelfs een grote tumor in zijn bovenbeen. We hebben nog een chemokuur geprobeerd, maar zelfs daar groeide het doorheen. Die chemo heeft hem gesloopt. En dan besef je ineens: dit is het, hier zitten we middenin.”
Naast de emotionele impact komt er ook praktisch veel op hen af. Dingen waar je nooit eerder over nadenkt, moeten ineens geregeld worden. “Je weet niet wat er op je afkomt. Wat moet je regelen, hoe werkt alles, waar moet je aan denken? De thuiszorg is fantastisch, echt waar, maar organisatorisch is het soms ingewikkeld. Je moet alles zelf blijven overzien terwijl je hoofd daar eigenlijk helemaal niet naar staat.”
Toch proberen ze, ondanks alles, het leven zo normaal mogelijk te houden. Humor speelt daarin een belangrijke rol, net als schrijven. “Het voelt als een donderslag bij heldere hemel, maar we proberen samen nog zoveel mogelijk normaal te leven. Ik schrijf veel, elke avond eigenlijk. Ik ben bezig met een boek over hoe ik me voel en hoe wij hiermee omgaan. Door het op te schrijven kan ik de dag afsluiten en een plek geven. Misschien lees ik het later nog eens terug, maar nu helpt het vooral om het vol te houden.”
‘Mijn zus kwam met het idee van de Wensambulance’
De grootste klap kwam toen duidelijk werd hoeveel tijd er nog restte. Wat eerst een feestelijke toekomstplannen waren, moesten ineens worden omgegooid. “Onze dochter Bobby zou op 13 juni trouwen, alles was geregeld. De Groene Kathedraal, een groot feest in Flora, zo’n tachtig gasten, veel familie uit Duitsland. Alles stond vast. Maar op 27 maart kregen we te horen dat het nog maar om weken ging. Toen heeft ze besloten het naar voren te halen, naar afgelopen vrijdag. Je weet niet hoeveel weken je hebt, dus je wilt niets missen.” Die beslissing bracht een nieuwe stroom aan emoties en praktische uitdagingen met zich mee. Want hoewel de wil er was, liet het lichaam van Rick het steeds meer afweten. “In eerste instantie dachten we: we regelen het gewoon. Rick kon nog een beetje lopen en zitten. Maar op een gegeven moment ging hij zo hard achteruit dat zitten eigenlijk niet meer ging. Toen dacht ik: hoe moeten we dit doen in het gemeentehuis? Mijn zus kwam met het idee van de Wensambulance. Daar had ik zelf nooit aan gedacht, maar het was echt geweldig. En we hebben het gezelschap kleiner gehouden, dat was ook beter voor hem.”
De steun uit hun omgeving is overweldigend en maakt in deze periode een wereld van verschil. Mensen staan op om te helpen, vaak zonder dat erom gevraagd wordt. “Desiree Niesing van Tussen de Berken en Proef de Tuin verzorgde de lunch en ’s avonds maakte Richard van Loon van Het Keldertje een klein buffet. Ik kreeg zoveel hulp van iedereen. We hebben zelf altijd geprobeerd anderen te helpen en nu krijg je dat terug. Mensen zijn dankbaar en willen iets doen. Dan zie je pas wat voor mooi dorp dit is.”
Ondanks de omstandigheden werd de bruiloft een dag om nooit te vergeten, juist door de betekenis die eraan hing. Voor Sonja was het extra bijzonder om haar dochter zo te zien, samen met haar partner. “We hebben maar één dochter en dan krijg je er ineens zo’n geweldige schoonzoon bij. Mijn dochter belt niet zo vaak, maar hij wel. Dan belt hij gewoon: ‘Hé mam, hoe gaat het?’ De eerste keer dacht ik echt: wat lief. Het voelt alsof ik er een zoon bij heb gekregen. Hij is er echt één om door een ringetje te halen.”
Als ze terugkijkt op haar man, ziet ze vooral een doener, iemand die altijd klaarstond voor anderen. Dat zie je ook terug in hoe hij met zijn dochter omgaat. “Rick is echt een aanpakker. Toen Bobby een huis kocht dat eigenlijk een krot was, was niets hem te gek. Hij stond daar gewoon, met de camper op een camping in Duiven, om te helpen. Hij heeft haar leren klussen en dat deden ze samen. Dat soort momenten zijn zo waardevol.”
Hun eigen liefdesverhaal begon jaren geleden op een plek waar uiterlijk er nauwelijks toe deed. Juist daar vonden ze elkaar. “We ontmoetten elkaar in 1989 op een duikclub. Niet bepaald op je charmantst, in zo’n duikpak. Ik was een spring-in-het-veld, viel op met mijn roze spullen. Rick was juist de rust, hij bracht mij in balans. Hij had overal een oplossing voor. We maakten wel eens een grapje: zouden mensen denken dat wij bij elkaar horen? Dat dachten ze dus nooit.” Door de jaren heen bleven ze elkaar ruimte geven om zichzelf te zijn, iets wat volgens haar essentieel is voor een relatie. “We hebben elkaar altijd in onze waarde gelaten. Ik zong in een rockband en haalde soms gekke capriolen uit. Rick deed het geluid. Dat was ons ding en dat werkte gewoon. We hoefden elkaar niet te veranderen.”
Samen bouwden ze hun leven letterlijk op vanaf de grond. Hun huis was in eerste instantie nauwelijks bewoonbaar, maar groeide uit tot een thuis. “Ik ben een echte Boskoper, hij komt uit Leiden. Het huis dat we kochten was echt een krot. Met vrienden hebben we het gesloopt en langzaam opgebouwd. We hadden geen badkamer, dus gingen we douchen bij de duikclub. Geen bank, maar we waren gelukkig. In 1991 voelde het gewoon goed en dan denk je daar niet te lang over na.”
Lees verder op pagina 3