Zingende blauwborst in de vroege ochtendzon.
Zingende blauwborst in de vroege ochtendzon. (Foto: M. van Goor)

Ochtendconcert in Heiloo

Het is elf uur ’s avonds en ik probeer te slapen. Daar hebben bulderende vliegtuigen echter geen boodschap aan. Dus doe ik wederom het raam dicht. Maar voor het krieken van de dag gooi ik ‘m weer open. Dat doe ik alleen in de lente. Want dan is er buiten iets heel anders te horen: het Dawn Chorus. Ofwel het ochtendschemerconcert.

Oeroud fenomeen

Ruim voor zonsopgang, als het voor mensenogen nog donker is en alles in diepe rust verkeert, is het moment daar. De stilte wordt verbroken door melodieus merelgezang. Snel volgen andere vogelsoorten als zanglijster en houtduif. Daarna roodborstje, winterkoning en heggenmus.
Hoe lichter het wordt, hoe meer vogels zich aansluiten. Nu zijn ook de vink, pimpelmees, koolmees, zwartkop en groenling te horen. Rond zonsopkomst klinkt een overweldigend ochtendschemerconcert. Een oeroud fenomeen. Lang voordat mensen op aarde rondliepen was er al vogelzang.  

Wekker extra vroeg

Dagelijks arriveren zangvogels uit overwinteringsgebieden. De laatste weken bijvoorbeeld nachtegaal, koekoek en blauwborst. In rietkragen rond Heiloo klinkt de rietzanger en overal in het dorp tsjilpt de tjiftjaf.
Begin mei is het koor compleet en het concert op zijn mooist. Niet voor niets is de eerste zondag van mei de Dawn Chorus Day. Overal in Europa zetten mensen hun wekker extra vroeg om naar het concert te luisteren.

Goed voor gezondheid

Het is al langer bekend dat naar vogelzang luisteren rust geeft. Het is goed voor je geestelijk welzijn. Ervaren vogelaars blijken bovendien een fitter brein te hebben.

Zelf word ik van het gekwinkeleer altijd weer vrolijk. Vogels laten je hart zingen. Een wereld zonder vogelzang is een dode wereld. Een wereld zonder ziel. En toch is dit precies wat dreigt te gebeuren.

Want het ochtendkoor is nog steeds prachtig, het is ook tanende. Elk jaar wordt het stiller en minder gevarieerd. De oplettende medemens had dit allang opgemerkt. Een team van internationale onderzoekers heeft dit nu bevestigd. Het verlies aan biodiversiteit raakt ook het vogelconcert.
In Heiloo klinkt de nachtegaal op nog maar enkele plekken. Met de veldleeuwerik is het nog erger gesteld. Het is angstaanjagend hoe een oeroude traditie om zeep wordt geholpen.

Mensenherrie

Daarvoor in de plaats krijgen we een bak mensenherrie. Nog even en ons rest niets anders dan lawaai van verkeer, bouwwerkzaamheden en industrie. En bulderende vliegtuigen…