Goedbedoeld voetpad
We kunnen het er met z’n allen wel over eens zijn: het stadsstrand in Hoorn is een groot succes. Daarover bestaat weinig discussie. Zodra de temperatuur richting de twintig graden gaat, verandert het gebied naast het strand in een soort Westfriese boulevard. Mensen wandelen, fietsen, lopen hard, skeeleren, duwen kinderwagens voort en proberen ondertussen een softijs overeind te houden in de wind vanaf het Markermeer. Zelf loop ik er bijna dagelijks. Maar zoals zo vaak in Nederland schuilt achter een mooi project een klein mysterie. In dit geval: de strook stenen naast het hoofdpad. Wie er langsloopt ziet het meteen. Middenin ligt een strak, breed asfaltpad waar werkelijk iedereen gebruik van maakt. En daarnaast ligt aan weerszijden een soort decoratieve rand van losse, onregelmatige stenen. Vermoedelijk ooit bedacht als voetgangersgedeelte. Alleen gebruikt vrijwel niemand het.
Ook logisch. Want de mens is van nature verrassend eenvoudig. Geef hem de keuze tussen comfortabel asfalt of een hobbelige verzameling betonkeien die eruitzien alsof ze gisteren nog onderdeel waren van een Romeinse opgraving, en hij kiest het asfalt. Altijd.
Toch moet ergens een vergadering hebben plaatsgevonden waarin dit een uitstekend idee leek. Ik stel me zo’n zaaltje voor met veel artist impressions, cappuccino’s en woorden als ‘organische uitstraling’, ‘natuurlijke overgang’ en ‘verkeersremmende beleving’. Er zal ongetwijfeld enthousiast zijn geknikt toen iemand zei dat voetgangers hierdoor ‘hun eigen ruimte’ kregen. Alleen vergat men te vertellen dat voetgangers ook comfort zoeken tijdens het lopen.
Kijk nog eens goed naar die strook. Daar loop je niet ontspannen overheen. Daar test je je enkelstabiliteit. Met een kinderwagen wordt het een survival. Voor ouderen een fysiotherapeutisch experiment. En wie op slippers richting strand loopt, ervaart binnen drie meter waarom asfalt ooit is uitgevonden.
Dus gebeurt wat altijd gebeurt: de praktijk corrigeert de theorie. Fietsers, wandelaars, joggers — iedereen gebruikt gewoon het gladde middengedeelte. De overigens fraaie stenen rand ligt er vooral mooi bij te liggen. Een soort openluchtkunstwerk als eerbetoon aan goedbedoeld beleid.
Ook prachtig natuurlijk. Want die stenen vertellen iets over deze tijd. Over hoe we openbare ruimte soms ontwerpen vanuit een idee in plaats van vanuit gedrag. Over hoe esthetiek het soms wint van logisch nadenken. En vooral over hoe burgers uiteindelijk altijd zelf bepalen hoe een plek gebruikt wordt. Misschien moeten we die stroken daarom helemaal niet weghalen. Laat ze liggen als monument voor de goede bedoeling. Bovendien hebben ze toch nog een functie gekregen. Iedereen praat erover.