‘Misschien zit het in mijn genen?’
HENSBROEK – Een fietstocht in 2020 zorgde ervoor dat politicologiestudent Teunis Bleijenberg (28) molenaar werd. Teunis sprak met molenaar Wim Witteveen over diens werk en het leven dat daarbij hoort. Vanwege de getoonde interesse vroeg Wim hem: “Wil je niet de molenaarsopleiding doen?”
Door Bente Schonewille
Teunis koos er bewust voor om zijn leven om te gooien, want het molenaarsbestaan stopt niet bij het werk alleen. Het is een keuze die alle aspecten van je leven beïnvloedt. De molenaar komt oorspronkelijk uit Harderwijk, maar is nu neergestreken in zijn eigen poldermolen in Hensbroek.
“Het is grappig dat ik later van familie hoorde dat mijn overgroot-opa ook molenaar was. Misschien zit het in mijn genen?”, vertelt de Hensbroeker."
Meerdere molens
Teunis werkt op meerdere molens. Op zijn eigen molen in Hensbroek is hij vooral in zijn vrije tijd actief, maar die inzet is volgens hem niet vrijblijvend. “Een molen draait niet vanzelf. Ik moet er zijn, hem kennen en verantwoordelijkheid voor hem nemen.” Daarnaast werkt de molenaar voor korenmolen De Zandhaas in Santpoort en stellingmolen De Krijgsman in Oosterblokker.
De functie van de poldermolen in Hensbroek is duidelijk: het is een windaangedreven systeem dat water uit de polder verplaatst. “Eigenlijk is het een pomp op windkracht”, zegt de Hensbroeker. “En dat werkt nog steeds. Zonder stroom, zonder brandstof.”"
Restauratie
De molen van Teunis, ook wel de molen van Hensbroek of officieel 'Nieuw Leven' genaamd, onderging onlangs een ingrijpende restauratie. Zo zijn het riet aan de noordkant van de molen en de kap opnieuw gedekt. Ook zijn de wieken door molenmaker Jan Poland gecontroleerd en waar nodig gerepareerd. De poldermolen is namelijk nog volledig vaardig en kan voor de polder malen wanneer dit nodig is. De molen doet dit ook regelmatig, wat het Hoogheemraadschap weer kostbare energie bespaart.
Molenaarschap
Volgens Teunis gaat het molenaarschap verder dan alleen het laten draaien van de wieken. “Ik ben ook bezig met het onderhoud, het erf en de omgeving. Ik houd de polder in de gaten. Het is een totaalplaatje.”
Dat betekent ook dat het werk altijd doorgaat. “Als er slecht weer aankomt, blijf ik. Dan ga ik niet even weg. Ik ben verantwoordelijk voor het monument.”
Die verantwoordelijkheid geldt ook op andere momenten. Zo blijft de molenaar tijdens oud en nieuw bewust in de buurt van de molen. “Vuurwerk is een risico. Als er iets gebeurt, moet ik direct kunnen ingrijpen.
Verleden
Voordat Teunis het molenaarschap ontdekte, probeerde hij de studies politicologie en werktuigbouwkunde. “Ik wist lang nog niet wat ik wilde, en nu pas ik alle kennis die ik verzamelde in mijn studietijd toe in het molenaarschap.”
Westfriesland
Inmiddels voelt Teunis zich thuis in de regio. “Westfriesland is open. Mensen maken makkelijk contact. Dat past goed bij mij.”
Die verbondenheid ziet hij ook terug in de rol van molens. “Het zijn plekken waar mensen op afkomen. Ze stoppen, kijken en maken foto’s. Het leeft hier echt.”
Toekomst
Toch ziet de molenaar ook een uitdaging. De molenwereld vergrijst en het aantal jonge molenaars is beperkt. “Genoeg mensen willen het leren, maar wij als molenaars moeten hen wel blijven betrekken.”
Teunis pleit daarom voor meer ruimte voor de nieuwe generatie.
Relevantie
De molen blijft volgens Teunis actueel, ook in een moderne samenleving. “Er bestaan elektrische gemalen, maar een molen kan altijd bijspringen. Het is een back-up.”
Daarnaast speelt duurzaamheid een rol. “Molens gebruiken alleen wind. Alles wat je doet, kost geen extra energie.”
Molenbiotoop
Wel waarschuwt hij voor de zogenoemde molenbiotoop: de ruimte die nodig is om voldoende wind te vangen.
“Als je te dichtbij hoogbouw plaatst, werkt de molen niet meer. Daar moet je scherp op blijven.”
Bewuste keuze
De stap naar het molenaarschap betekende dat Teunis zijn eerdere studierichting losliet. “Ik heb er bewust voor gekozen; dit is wat ik wil doen.”
Die keuze heeft ook invloed op zijn privéleven. “Ik ben veel bezig, en omdat ik niet meer dicht bij mijn familie en vrienden uit Harderwijk woon, zie ik hen minder vaak. Maar je krijgt er ook veel voor terug.”
Voor hem wegen die zaken duidelijk tegen elkaar op. “Het geeft mij energie. Dat is uiteindelijk belangrijker dan alleen geld verdienen.”
Blik vooruit
Teunis is benieuwd naar de toekomst van de molenwereld. Voor nu ligt zijn focus op het draaiende houden van de molens en het doorgeven van kennis. “Ik ben slechts tijdelijk verantwoordelijk. Die molen stond er al en blijft er ook staan.”
Zijn boodschap is duidelijk: gebruik de molen en vertel het verhaal. “Alleen zo blijft het ambacht bestaan.”
