Opbrengst Zaan de Wandel 2025 aan AVL zorgt voor belangrijke stappen in borstkankeronderzoek
NieuwsZAANDAM - Onlangs werd de opbrengst van Zaan de Wandel 2025 overhandigd aan het Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis, het in kanker gespecialiseerde ziekenhuis en onderzoeksinstituut. Daar start twee onderzoeken naar betere behandeling en vroegdiagnostiek van borstkanker. De studies worden mogelijk gemaakt door een donatie van Zaan de Wandel. De Antoni van Leeuwenhoek Foundation kreeg 80.000 euro terwijl het AVL Centrum voor Vroegdiagnostiek een donatie van 25.000 mocht ontvangen.
Het ziekenhuis onderzoekt hoe artsen beter kunnen bepalen welke borstkankerbehandeling bij welke patiënt werkt. Daarnaast start een studie naar het inschatten van het risico op borstkanker bij gezonde vrouwen. Daarin spelen Caroline Drukker, oncologisch chirurg met specialiteit de behandeling van borstkanker, en internist-oncoloog Sabine Linn een grote rol.
De donatie van Zaan de Wandel wordt gebruikt om twee onderzoekers aan te nemen. Een post-doc radiologie met specialisatie in kunstmatige intelligentie (0,1 fte voor drie jaar) verzorgt de risico-inschattingen. Een post-doc psychosociaal onderzoek (0,2 fte voor twee jaar) leidt het onderzoek naar de psychische effecten van het inschatten van het borstkankerrisico.
Behandeling op maat
Een op de acht vrouwen in Nederland krijgt borstkanker. De behandeling bestaat uit een operatie en eventueel medicijnen zoals hormoontherapie of chemotherapie. Toch komt de ziekte bij sommige vrouwen terug omdat de antikankerbehandeling geen effect had.
Pathologen kunnen door een microscoop zien of kankercellen al in bloed- of lymfvaten aanwezig zijn in tumorweefsel. Als dit het geval is, hebben patiënten een groter risico dat de ziekte later uitzaait. Deze informatie wordt echter weinig gebruikt omdat de uitslag tussen pathologen verschilt.
Het ziekenhuis gaat samen met experts uit binnen- en buitenland uitzoeken voor welke patiënten deze informatie belangrijk is. Ook onderzoeken ze of computermodellen de beoordeling door pathologen sneller en betrouwbaarder kunnen maken.
Risico inschatten
Elk jaar bezoeken meer dan 70.000 vrouwen in Nederland het ziekenhuis met een klacht die zou kunnen passen bij borstkanker. De meeste vrouwen kunnen direct worden gerustgesteld aan de hand van beeldvorming. Sommige gezonde vrouwen hebben een verhoogd risico op borstkanker. Zij komen in aanmerking voor intensievere screening vanaf een jongere leeftijd.
Het ziekenhuis wil het risico inschatten met behulp van de applicatie CanRisk, die erfelijke aanleg analyseert in combinatie met hormonale factoren, leefstijl en dichtheid van klierweefsel. Ook kunnen ze het risico inschatten met een analyse van het mammogram met kunstmatige intelligentie.
ORACLE studie
Binnen de ORACLE studie vraagt het ziekenhuis alle vrouwen die het Centrum voor Vroegdiagnostiek bezoeken of zij hun risico op borstkanker willen weten. Deelnemers krijgen vooraf een online vragenlijst. Het ziekenhuis kan daarna een persoonlijke risico-inschatting maken en deze binnen vier weken terugkoppelen.
Vrouwen met een verhoogd risico worden uitgenodigd voor een consult bij de klinisch geneticus en krijgen een persoonlijk screeningsadvies.
In 2026 ook meelopen met Zaan de Wandel? Zie www.zaandewandel.nl
