Schrijver/arts Bert Keizer deelt inzichten over zelfgekozen levenseinde tijdens lezing SamenMeer

17 januari 2026, 12:52 Nieuws

LANDSMEER - Wat als je zelf uit het leven wilt stappen? Wat is er dan allemaal mogelijk? En tegen welke grenzen en morele bezwaren loop je aan? Deze delicate vraagstukken staan centraal in de lezing die arts en schrijver Bert Keizer uit Landsmeer aanstaande vrijdagmiddag in SamenMeer houdt onder de noemer ‘Over het zelfgekozen levenseinde’.

Door Marcel van Stigt

Anders dan tientallen jaren geleden is het zelfgekozen levenseinde voor de meeste mensen geen taboe meer. Maar Bert Keizer (78) heeft daar sowieso altijd heel open, direct en eerlijk over gepraat. Tijdens zijn studie filosofie ontdekte hij dat hij zelf geen grote filosoof was. Een andere keuze was bij voorbaat tot mislukken gedoemd – “Ik wilde George Harrison worden, maar George Harrison was dat al”. Dus zocht hij op zijn vierentwintigste zijn heil in de geneeskunde. Dat was ingegeven door zijn interesse in het menselijk lichaam. Zo was hij erg benieuwd wat er bij een bevalling komt kijken, hoe je een lijk opensnijdt en hoe de hersenen eruitzien.

Teleurgesteld

Enthousiast sloeg hij aan het studeren, maar toen hij eenmaal in de dokterswereld rondliep raakte hij wat teleurgesteld. “Het viel tegen. Al die artsen met hun grote bek… Met name als het ging om de omgang met stervende mensen. Nog eens bloed prikken, nog maar eens een onderzoek doen, terwijl ze eigenlijk aan de patiënt zouden moeten vragen: hoe zou u dood willen gaan? Of: Wilt u nog naar het ziekenhuis als u uw been breekt?”

Het eerlijke verhaal

Goed zorgen voor stervenden en het eerlijke verhaal vertellen – hoe jong Bert Keizer ook was, dit was volgens zijn stellige overtuiging wat je als arts zou moeten doen en zelf heeft hij dit altijd in de praktijk gebracht. Hij begaf zich daarmee wel op glad is, liep regelmatig tegen weerstand op. Het waren immers de jaren tachtig en toen praatte men nog altijd niet zo makkelijk over de dood, laat staan over een zelfgekozen levenseinde. Maar Keizer heeft zich daardoor nooit laten belemmeren. Sterker nog: hij heeft zich als arts aangesloten bij het Expertisecentrum Euthanasie, een instelling die het zelfgekozen levenseinde daadwerkelijk uitvoert als de betrokken huisarts dat niet kan of wil.

‘Nou, denk ik dan, máák ze dan beter’

Ook hierover heeft Keizer een duidelijke mening. “Vaak wordt gezegd dat iemand die euthanasie wil laten plegen daarvoor niet in aanmerking komt. Maar soms is dat ten onrechte. In die gevallen is het de arts die het niet wil. Die zegt dan bijvoorbeeld: ‘Ik ben er niet om het leven van patiënten te beëindigen, maar om ze beter te maken’. Nou, denk ik dan, máák ze dan beter.”

Meer dan een klinische handeling

Intussen heeft Bert Keizer al tientallen malen euthanasie verleend. En al is hij geen naaste familie, het is voor hem meer dan een klinische handeling. Niet in de laatste plaats omdat aan het beslissende moment minstens een maand van intensieve gesprekken vooraf gaat. “Ook voor mij zijn dit bijzondere gebeurtenissen. Het went nooit, maar ik ben er wel beter tegen bestand. De eerste keer, in 1984, heb ik de hele nacht wakker gelegen. Nu slaap ik na afloop goed.”

Spreekbuis

In de loop der jaren heeft Bert Keizer naam gemaakt als spreekbuis rond de medische, ethische en menselijke kanten van het sterven. Hij heeft enkele gewaardeerde boeken geschreven, waaronder zijn debuut ‘Het refrein is Hein’. Dit boek, over leven en sterven in een verpleeghuis, werd tot zijn grote verrassing een regelrechte bestseller. Dat was niet in de laatste plaats te danken aan zijn nuchtere visie over de onvermijdelijke dood van een lichaam en zijn humorvolle, trefzekere schrijfstijl. Voor onder meer dagblad Trouw was dat reden genoeg om hem in te huren als columnist – onlangs heeft hij zijn 1168ste bijdrage doorgemaild.

Ook wordt hij regelmatig gevraagd voor lezingen, en daar gaat hij graag op in. Ook bij SamenMeer, en niet omdat hij nou toevallig op tien minuten loopafstand woont, want Bert Keizer mag zich sinds enkele jaren Landsmeerder noemen. Nee, hij deelt graag zijn inzichten over dit gevoelige onderwerp.

Het leven voltooid

Tijdens de lezing op vrijdag aanstaande gaat Keizer in op de verschillende vormen van een zelfgekozen levenseinde: het beëindigen van het leven met hulp van een arts via euthanasie of hulp bij zelfdoding, het staken van medische behandelingen, het stoppen met eten en drinken (versterven), en de gedachte aan een voltooid leven, waarbij iemand zonder directe medische nood toch ervaart dat het leven voltooid is.

Interactieve lezing

Het belooft een interactieve lezing te worden. Keizer zou de gehele middag kunnen vullen met anekdotes, maar dat lijkt hem geen goed idee; liever houdt hij het kort en geeft hij de bezoekers ruim de kans om vragen te stellen en met hem van gedachten te wisselen. Dat kan na de pauze. De lezing begint vrijdag 23 januari om 14.30 uur. Kosten: € 5,00 (inclusief koffie/thee). SamenMeer, Dr. M.L. Kingstraat 2B. Aanmelden: niet nodig.