Nieuwjaarswens ‘Adem Vrij aan het IJ' voor schone lucht
Gedeputeerde Jeroen Olthof (Leefomgeving & Milieu) van de provincie Noord-Holland heeft vorige week dinsdag in Het Zonnehuis een mega-nieuwjaarskaart in ontvangst genomen.
TUINDORP OOSTZAAN - Ruim 170 bewoners uit Amsterdam-Noord en uit West stuurden een noodkreet en nieuwjaarsoproep in voor de gedeputeerde. Ze willen schone en gezonde lucht zonder de stank en zoutzuur-uitstoot van de verouderde kunstmestfabriek ICL Fertilizers (voorheen Amfert).
Het gaat om bewoners in Tuindorp Oostzaan, Tuttifruttidorp, De Bongerd, de NDSM-buurt en de Houthavens die stankoverlast ervaren van de nabijgelegen kunstmestfabriek ICL Fertilizers. Niet alleen hangt er vaak een hinderlijke geur in de wijk, maar omwonenden ervaren ook gezondheidsklachten. Mensen krijgen vaak prikkende ogen en keelpijn, hoofdpijn en uiteindelijk krijgen ze ook psychische klachten. Vooral als de wind uit het zuidwesten komt, gaat de geur richting Tuindorp Oostzaan. De geur heeft veel weg van vermalen autobanden.
Bewoners durven vaak hun ramen niet meer open te zetten of komen minder buiten. Ze maken zich ook zorgen om de mogelijke gevolgen voor hun gezondheid van de chemische uitstoot van de fabriek waarbij het vooral om zoutzuur en waterstoffluoride gaat.
De provincie moet binnenkort besluiten hoe de definitieve aangescherpte vergunning voor ICL eruit gaat zien. Volgens bewonersgroep ‘Adem Vrij aan het IJ’, de Milieufederatie Noord Holland en de gemeente Amsterdam, is de concept-vergunning niet streng genoeg. Ze hebben een zogenoemde zienswijze ingediend waarin ze pleiten voor strengere regels tegen de stank en zoutzuur-uitstoot, en vaker meten of ICL zich daar wel aan houdt. Ook de gemeente Amsterdam heeft een zienswijze ingediend om te vergunning strenger te krijgen.
Eind vorig jaar opperde wethouder Steven van Weyenberg (Ruimtelijke Ordening) om de kunstmestfabriek ICL tijdelijk te sluiten als die opnieuw te veel zoutzuur uitstoot. Ook moet dan worden overwogen de omgevingsvergunning in te trekken.
De gedeputeerde zei bij ontvangst van de nieuwjaarsoproepen dat hij 'op koers' is om de vervuiling te verminderen. "We zullen de gedeputeerde de komende tijd beoordelen op zijn daden", aldus Myrthe Verweij van ‘Adem Vrij aan het IJ’. "Het is anno 2026 te gek voor woorden dat deze zwaar vervuilende fabriek nog getolereerd en gedoogd wordt in de stad."
In de groep 'Adem Vrij aan het IJ' hebben omwonenden van de kunstmestfabriek zich verenigd. Samen hebben ze een zogenaamd zwartboek opgesteld, waarin de ervaringen van omwonenden te lezen zijn. Die verhalen en meer over de bewonersgroep is te vinden via: ademvrijaanhetij.nl.