De mooiste zachtroze bloemetjes
Hortus Alkmaar is een kleurrijke tuin met de grootste collectie geneeskrachtige planten van Nederland. Chef tuinman Sipke Gonggrijp weet over elke plant wel iets bijzonders te vertellen. Deze maand is het de beurt aan de
valeriaan.
Wie deze maand langs de sloten wandelt of de duinen intrekt, kan er niet omheen: de echte valeriaan (oftewel valeriana officinalis). Met haar statige gestalte – ze kan wel twee meter hoog worden – en zachtroze bloemetjes steekt ze prachtig af tegen het frisse riet. De naam verklapt haar geheim. ‘Valeriaan’ komt vermoedelijk van het Latijnse valere, wat ‘gezond zijn’ betekent. De toevoeging ‘officinalis’ verraadt dat de plant al eeuwenlang een vaste gast is in de apothekerstuin. Al in de Griekse oudheid werd ze gebruikt tegen krampen, en in de middeleeuwen diende ze zelfs als ingrediënt in de keuken én als parfum. Pas in de 18e eeuw ontdekte men de kalmerende werking waar de plant vandaag de dag nog steeds om bekendstaat. Wat de valeriaan extra bijzonder maakt, is haar veranderlijke geur. In het begin van de bloei verspreidt ze een heerlijk zoet aroma. Maar wees gewaarschuwd: de wortel en de uitgebloeide bloemen ruiken later in het seizoen wat minder lekker.
Waarom zou je deze wilde schoonheid in eigen tuin willen? Behalve haar sierlijke, geveerde bladeren is het een makkelijke gast. Heb je een vochtige plek in de tuin? Dan voelt Valeriaan zich direct thuis. In het najaar is ze eenvoudig te planten door een wortelstok te delen. Ze stelt weinig eisen aan de grond, al houdt ze van een beetje voeding.