Brief van de lezer
Afgelopen week is Sonja Barend op 86 jarige leeftijd overleden. Bij de oudere generatie was zij alom bekend als presentatrice, ook wel de koningin van de talkshows genoemd. Talkshows waarin ze met veel empathie mensen interviewde over actuele en vaak moeilijke onderwerpen. Een icoon dus. Ze sloot haar talkshow meestal af met de legendarische woorden: ‘Voor nu lekker slapen en morgen gezond weer op’.
Enkele jaren geleden stopte Sonja en schreef zij haar eerste boek ‘Je ziet mij nooit meer terug’. Sonja Barend groeide haar eerste levensjaren op als Sonja de Groot. Pas op lagere schoolleeftijd tijdens een logeerpartij bij een tante komt ze er bij toeval achter dat haar naam niet dezelfde is als die van haar vermeende vader en broers.
29 februari: Sonja Barend leest ze op tantes verjaardagskalender. ‘Hoe kan dat nou, tante, is er nog een Sonja jarig op schrikkeldag?’ vraagt ze. ‘Maar kind weet je dat niet? Heeft je moeder je dat dan nooit verteld? Sonja Barend, dat ben jij. Je vader was een Jood. Hij is in de oorlog van huis weggehaald en nooit meer teruggekomen’. Tot twee jaar na de oorlog had Sonja niet bij haar moeder maar bij haar oma in Alkmaar gewoond die haar streng rooms-katholiek had opgevoed. Oma moest er dus ook van geweten hebben. Waarom had die haar, net als haar moeder, nooit iets verteld? Vragen spookten door haar hoofd: ‘Had haar moeder het misschien zielig gevonden voor haar nieuwe man, wiens naam Sonja nu droeg? Was er in 1942 iets gebeurd waarover haar moeder uit schuldgevoel of schaamte liever zweeg? Of was het soms een te traumatische gebeurtenis voor haar geweest die ze maar beter uit haar geheugen kon wissen? Want alle vragen over dit onderwerp werden steevast door moeder beantwoord met: ‘Ach kind, dat weet ik niet meer, dat is al zo lang geleden’. Sonja hield te veel van haar moeder om door te vragen, was bang haar daarmee pijn te doen. Wat ze in de televisie studio moeiteloos deed, dat kon ze niet bij haar moeder.
Vreemd is het niet dat Sonja’s moeder er het zwijgen toe deed want over de oorlogstijd werd in de meeste door die oorlog getekende gezinnen niet of nauwelijks gesproken. In haar boek gaat Sonja ook op zoek naar wie en hoe haar vader, David Barend, was. Lijkt ze op hem? Zij is gedoopt maar heeft zich tijdens haar eerste huwelijk met de joodse televisiemaker Ralph Inbar tot het Jodendom bekeerd. Het geloof van haar vader. Wilde ze op deze manier meer bij haar joodse vader horen, meer op hem lijken?
‘Je ziet mij nooit meer terug’ is een aanrader. Ik heb er tenminste enorm van genoten.
Marijke van den Berg, Monnickendam
Van een probleem in de straat tot een landelijk thema. Deel uw mening via een ingezonden brief. Stuur uw reactie naar redactie.edamvolendam@rodi.nl of redactie.waterland@rodi.nl.