De kunst van even niets hoeven
Vierentwintig mensen. Een klooster. Een weekend. En opvallend genoeg: bijna niemand die vroeg naar het wifi-wachtwoord.
Afgelopen weekend verbleef ik samen met 24 deelnemers uit Monnickendam en omgeving in de Abdij van Berne. Een plek waar al eeuwenlang mensen samenkomen om te bidden, te werken, te eten en stil te worden.
Dat laatste klinkt misschien eenvoudig, maar is het allerminst. We leven in een tijd van meldingen, meningen en voortdurende prikkels. Onze telefoons staan altijd aan, de agenda's raken snel gevuld en zelfs in een vrije minuut grijpen we vaak automatisch naar een scherm. Rust lijkt soms iets geworden dat we moeten inplannen. Misschien verklaart dat waarom steeds meer mensen verlangen naar plekken waar het even anders mag. Waar niet alles draait om presteren, reageren of doorgaan. Waar stilte geen leegte is, maar ruimte. Dat ontdekten wij ook tijdens ons weekend. Natuurlijk werd er gesproken, gelachen en gewandeld. We aten samen, vierden samen en gingen met elkaar in gesprek. Maar juist tussen alle activiteiten door gebeurde iets bijzonders. Mensen kregen de tijd om echt te luisteren. Naar elkaar, naar zichzelf en naar wat hen bezighoudt. Soms ontstonden er gesprekken die dieper gingen dan het gebruikelijke "Hoe gaat het?" Soms was er juist geen gesprek nodig. Dan was het voldoende om samen een stukje te wandelen of gewoon naast elkaar te zitten. Een van de deelnemers verwoordde het treffend: "Ik wist niet hoeveel ik nodig had om even niets te hoeven." Die zin bleef hangen.
In de christelijke traditie speelt stilte een belangrijke rol. Jezus trok zich regelmatig terug uit de drukte om rust te zoeken en opnieuw richting te vinden. Ook buiten de kerk herkennen veel mensen vandaag de wijsheid daarvan. We hebben momenten nodig waarop we niet hoeven te presteren, maar gewoon mogen zijn. Misschien is dat wel een van de grote uitdagingen van onze tijd. Niet hoe we nóg meer kunnen doen, maar hoe we ruimte maken voor wat werkelijk belangrijk is. Voor aandacht. Voor ontmoeting. Voor verwondering. En natuurlijk: eenmaal thuis stonden de e-mails, appjes en verplichtingen alweer klaar. Zelfs de mieren in de keuken waren trouw op hun post gebleven. Het gewone leven wacht immers niet.
‘Het gewone leven wacht immers niet‘
Toch ging er iets mee naar huis. Een beetje meer rust. Een beetje meer aandacht. Een beetje meer vertrouwen. Misschien hoeven we niet allemaal een weekend naar een klooster. Maar misschien kunnen we wel allemaal af en toe een kloostermoment creëren. Een wandeling zonder telefoon. Een kop koffie zonder haast. Een gesprek waarin we echt luisteren. Gewoon even niets hoeven. Want juist in de stilte ontdekken we soms weer wat er werkelijk toe doet.