Wij4en neemt afscheid met laatste expositie 'Steen Goed'
ZAANDIJK - Na 38 jaar samen creëren sluit een deels Zaans kunstenaarscollectief zijn gezamenlijke hoofdstuk af met een veelzijdige en indringende slotexpositie in het Weefhuis in Zaandijk.
Door Katina Gruijs
Na bijna vier decennia vol creatieve samenwerking hebben de vier kunstenaressen van Wij4en hun laatste expositie geopend. In Het Weefhuis kregen bezoekers op zaterdag 2 en zondag 3 mei tussen 11.00 en 17.00 uur nog één keer de kans om hun veelzijdige werk van dichtbij te bekijken.
Hanneke Leeuwerink, Manja Markies, Marionne Jacobs en Tineke Oost vormen samen Wij4en. In de afgelopen 38 jaar maakten en exposeerden zij talloze kunstobjecten door heel Nederland. Textiel vormde altijd de basis, maar het viertal werkte net zo gemakkelijk met papier. Juist die voortdurende afwisseling maakte hun werk verrassend en moeilijk in één stijl of techniek te vangen.
De kracht van Wij4en zit in hun gezamenlijke werkwijze. Vanuit een thema, soms aangevuld met een kleur, creëert ieder afzonderlijk een eigen kunstwerk. Die individuele stukken vormen samen een sterk geheel. Zo hangen er kimono’s, door de kunstenaars ‘reisjassen’ genoemd, waarin motieven van landkaarten en verre bestemmingen samenkomen. Ieder met een eigen interpretatie.
Indringende verhalen
De oorsprong van de groep ligt op de dag- en avondschool voor volwassenen in Zaandam, waar Hanneke lesgaf. Wat begon als een gezamenlijk creatief idee, groeide uit tot een langdurige samenwerking. Ooit startte het collectief met zes leden, later vijf, toen nog onder de naam ‘Wij 5en’. Uiteindelijk bleef het huidige viertal over. In 2007 organiseerden zij hun eerste eigen tentoonstelling als Wij4en in Rijswijk.
De expositie ‘Steen Goed’ laat nog één keer de breedte van hun werk zien. Op de bovenverdieping trekken bezems de aandacht, gekoppeld aan een indringend verhaal van Wislawa Szymborska. De installatie verwijst naar oorlogen in onder meer Gaza, Oekraïne en Syrië en stelt de vraag wie de chaos opruimt na verwoesting.
Het antwoord is confronterend simpel: de mensen zelf. De bezems en stenen symboliseren het eindeloze opruimen van puin en verdriet.
Symboliek
Ook andere werken vertellen verhalen. In een vitrine staan stokjes met papieren bolletjes die het contrast tonen tussen overweldigend negatief nieuws en de schaarse positieve berichten. Aan de muur hangen schorten met elk een eigen boodschap. Vroeger werd maandag als wasdag gezien. Zo zie je een schort vol met stofjes over elkaar heen. Want ja, alles hoort in de plooi. Dan nog een schort waar allemaal stukjes spiegels aan zitten: Het leven is als een spiegel. Als je een glimlach geeft, krijg je er een terug. Dus poetsen om te glimmen. Het derde schort met vogelvoer in de vakjes voor de vogels staat vol met de tekst eet smakelijk in verschillende talen.
Daarnaast is er een opvallende collectie papieren schoenen en jurken te zien. Deze ontstond nadat het collectief werd gevraagd een modeshow te openen. Met lagen papier en ambachtelijke technieken creëerden de kunstenaars unieke structuren. In totaal namen zij achttien keer deel aan een papieren modeshow en werkten ze ook mee aan theaterkostuums voor Fluxus.
Bewust afscheid
Nu valt definitief het doek voor Wij4en. “We hebben mooie dingen gemaakt, maar het is goed zo,” zegt Hanneke. “Liever stoppen op een hoogtepunt dan doorgaan en inleveren op kwaliteit.”
Met een goed bezochte slotexpositie nemen de vier afscheid van een lange, creatieve periode. “We kijken terug op een hele mooie tijd.”
