Rijswijk van twee kanten: Schoolfotoverleden

Column
Marc Tangel en Frans Limbertie zijn redacteur bij Nieuwsblad Rijswijk.
Marc Tangel en Frans Limbertie zijn redacteur bij Nieuwsblad Rijswijk. (Foto: DvE)

Nieuwsblad Rijswijk redacteuren Marc Tangel & Frans Limbertie schrijven elkaar om de week een kattebelletje. Deze ronde denken ze terug aan de schoolfoto’s van weleer.

Beste Frans,

Koester jij je oude klassenfoto’s nog? Ik hoorde onlangs op de radio een meneer vertellen dat dit fenomeen langzaam aan het uitsterven is. Als schuldige mogen we hier de privacywetgeving aanwijzen. Scholen moeten sinds 2018 toestemming vragen aan ouders voor het vervaardigen van zo’n jaarlijks plaatje waarop drie rijen kinderkoppies ordelijk staan opgesteld. Ook voor de traditionele portretfoto moet tegenwoordig permissie worden gevraagd. De gevolgen zijn administratieve rompslomp voor de onderwijsinstellingen en lege plekken op het fotopapier. Als het al zover komt. Wij kregen vroeger de afdrukken van onze schoolfoto’s mee naar huis en als we ze wilden houden, moesten we de volgende dag een envelopje met geld inleveren bij de juf. Soms zat daar ook een briefje bij met nabestellingen voor opa’s en oma’s. Vandaag de dag krijgen ouders een digitale proefdruk in de mailbox. Velen vinden het prima daar een screenshot van te nemen en dit op te slaan op hun telefoon. Dat deze proefdrukjes van lage kwaliteit zijn én meestal voorzien van een watermerk, is vaak ondergeschikt aan het feit dat deze methode gratis is. 

Kortom: het vervaardigen van schoolfoto’s is steeds meer werk voor minder waardering. Binnenkort hangen de laatste exemplaren in het schoolmuseum. Naast de rest van onze jeugd. Tenzij de moraalridders van de toekomst een reden weten te vinden om dit soort openbare tentoonstellingen ook nog te verbieden…


Jazeker, Marc. 

Mijn schooltijd koester ik misschien wel als de leukste tijd uit mijn leven. Die was zo goed als zorgeloos. Zowel de basisschool als de middelbare school, voor mij de jaren zestig en zeventig, ik heb ze als in een roes beleefd en ervan genoten. Opgroeien in Rijswijk en daar naar de keurig nette basisschool, vervolgens naar de wat ruigere middelbare in het Haagse Moerwijk, waar je voor jezelf een plaatsje moest zien te bemachtigen tussen de niet altijd even makkelijke karaktertjes. Popmuziek en voetbal vormden de leidraad in die periode. En natuurlijk heb ik net als jij de foto’s nog. Grappig ook als je daar weer eens naar kijkt. Wat opvalt is dat die foto’s vaak hetzelfde van opzet zijn. Weinig creatief, want destijds niet gemaakt door een professionele fotograaf. Een groepje jongelingen zittend of staand bij elkaar, jongens meestal lang haar, en spijkerbroek, ik zeker, en de meiden in of met hippe, of met truttige kleding aan, wel vaak met dezelfde kapseltjes. Bovendien in mijn tijd vrijwel allemaal Hollandse kaaskoppies. 

Zoals jij het verder beschrijft met die afdrukken en nabestellingen, herinner ik me niet zo. En dat je tegenwoordig permissie aan ouders moet vragen om hun kindjes op de kiek te nemen, tja, ook daar heb ik mijn bedenkingen over. En dan kan ik natuurlijk wel weer gaan lopen brullen dat we vroeger dat gezeik niet hadden......... Maar dat was natuurlijk gewoon zo. Over twintig jaar kijken de jongeren van nu waarschijnlijk naar een paar geblurde gezichten. “Kijk, hier sta ik. Moeilijk te zien, maar van mijn moeder mocht ik vanwege privacy namelijk niet herkenbaar op de foto. Vandaar dus.”