Afbeelding
(Foto: Guenter - Adobe Stock)

Sneller en goedkoper bouwen: middelgrote gemeenten kunnen dit

Algemeen

SCHAGEN - “Middelgrote gemeenten willen graag minstens 65.000 woningen bouwen en kunnen dat vaak sneller en goedkoper dan grotere gemeenten”, dat stelt burgemeester Sjoerd Potters, voorzitter van het samenwerkingsverband van gemeenten M50. De M50, voorheen Platform Middelgrote Gemeenten (PMG), is een netwerk van middelgrote gemeenten die vaak een centrumfunctie in de regio vervullen, stedelijke problematiek kennen en een vergelijkbare schaal hebben (30.000-80.000 inwoners). De M50 is een platform dat staat voor kennis delen, elkaar inspireren, samen experimenteren en onszelf op de kaart zetten. 

Sjoerd Potters legt 26 januari 2023 in De Bilt, samen met 25 wethouders, waaronder de Schagense wethouder Simco Kruijer, een gezamenlijk woningbod bij minister Hugo de Jonge op tafel. Om de publieke tekorten voor deze woningbouw af te dekken is een bijdrage van het rijk noodzakelijk, maar het aantal middelgrote gemeenten die een bijdrage van het rijk krijgen is relatief laag. Potters stelt: “Voor de zogenaamde woningbouwimpuls deed het kabinet een greep uit de kas van het gemeentefonds, maar door strenge eisen en hoge drempels vloeien de gelden vooral naar grote gemeenten en advieskantoren. Bij de vorige tranche van de Woningbouwimpuls bleef er zelfs geld over in de pot.” Een inventarisatie van de M50 constateert 11 drempels in het beleid van het kabinet die het bouwen in middelgrote gemeenten sterk bemoeilijken.

Wonen in Schagen

Simco Kruijer is vanaf 14 juni 2022 wethouder van de gemeente Schagen met de portefeuille Wonen, Ruimtelijke Ordening en Economie. Na jarenlang werkzaam te zijn geweest in de bancaire sector en commercie heeft hij vier jaar geleden de stap naar de politiek gemaakt.

Afgelopen augustus liet Kruijer aan Rodi weten dat de druk op de Nederlandse woningmarkt ongekend hoog is. Wonen staat dan ook hoog op de politieke agenda van de gemeente. “Wij streven ernaar om te versnellen en 300 tot 500 wooneenheden per jaar te creëren. Met veel aandacht voor de betaalbaarheid want de bouwkosten nemen wel heel erg toe. Ook wil ik onze aandacht focussen op, liefst grotere, projecten die goede kans van slagen hebben. Zo kunnen we echt meters maken.’’

Sociale huurwoningen in Schagen

“De gemeenteraad heeft besloten dat we in onze gemeente Schagen 30 tot 40% sociale woningen bouwen. Zeker bij grotere bouwplannen hebben we de ambitie om minimaal 40% daarvan sociale woningbouw op te nemen. Speciale aandacht daarbij voor het aandeel sociale huur. Dit aandeel wil ik graag laten groeien in mijn wethoudersperiode. Ik deel die mening met de raad. De sociale huur willen we hierbij een extra boost geven, zodat het tekort aan huurwoningen wordt ingelopen,” aldus Simco Kruijer.

Tekst loopt door onder de foto

Simco Kruijer wethouder SchagenSimco Kruijer wethouder gemeente Schagen - Foto: Vincent de Vries

Wonen in hartje centrum

Het regeerakkoord benadrukt de ambities van het kabinet om 900.000 huizen te bouwen; verspreid over heel Nederland. De genoemde M50 inventarisatie laat zien dat middelgrote gemeenten, zoals Schagen, locaties hebben bepaald en plannen hebben gemaakt. Burgemeester Sjoerd Potters stelt: “Middelgrote gemeenten kunnen bouwen in hartje centrum, zonder grote transformaties of infrastructurele ontwikkeling. Dat drukt de kosten en brengt de vaart erin. In middelgrote gemeenten zoals Waalwijk, Veghel en De Bilt groeit de werkgelegenheid. Bovendien willen wij onze jongeren een huis bieden.”

Middelgroot twijfelt

De inventarisatie van de M50 laat tegelijkertijd ook zien dat middelgrote gemeenten twijfelen of ze een aanvraag willen indienen voor de nieuwe ronde van de Woningbouwimpuls. Erik Wessels, wethouder van Rijssen-Holten (CDA) stelt: “De Tweede Kamer heeft geprobeerd om het minimale aantal woningen bij nieuwbouwprojecten terug te brengen naar 200 per aanvraag, maar harde criteria zoals ‘geografische eenheid’ en ‘projectoptimalisatie’ zorgen ervoor dat bouwprojecten onder de 500 woningen in middelgrote gemeenten vaak niet haalbaar zijn. Hierdoor moeten wij helaas discussies voeren met het ministerie of een hechte dorpsgemeenschap als Holten een geografische eenheid is of niet.” Wethouder Dolf Smolenaers van De Bilt (D66) voegt toe: “De minister heeft veel energie en grote ambities, maar meedoen aan de tombola van de woningbouwimpuls kost heel veel tijd en de uitkomsten zijn hoogst onzeker. Het zou moeten gaan om snelle en goede plannen en niet om de meeste plancapaciteit.”

‘Stenen stapelen in plaats van advieskosten maken’

Middelgrote gemeenten verkeren in financieel zwaar weer. De gemeentelijke financiering na 2026 is hoogst onzeker en dit beperkt investeringskracht en plancapaciteit. Jan van Burgsteden, wethouder Meierijstad: voegt toe: ”Ambtenaren van middelgrote gemeenten verdwalen nogal eens in alle overlegorganen, impulskamers en projectpotjes en als het echt om de verdeling van de euro’s gaat zoals bij de infrastructuurgelden om de woningbouw te ontsluiten (MIRT) dan zitten alleen grote gemeenten aan tafel.” Om in aanmerking te komen voor extra ambtenaren uit de zogenaamde flexpool is vaak cofinanciering nodig. Vervolgens wordt de inzet van die ambtenaren in de regeling beperkt. Eva Boswinkel, wethouder Financiën van Zutphen en Vicevoorzitter M50 (GroenLinks) stelt: “De regelingen van het rijk passen meer bij een grote gemeente met een fors personeelsbestand. Wij zoeken handjes in plaats van meedenkers. Wij willen stenen stapelen in plaats van advieskosten maken.”

Afbeelding
Provinciale Statenverkiezingen: de meestgestelde vragen (en antwoorden) Politiek 30 jan, 10:41
Afbeelding
Muziek aan de keukentafel in Valkkoog Uitgaan 30 jan, 10:41
Afbeelding
Ode aan Ramses in Dirkshorn Uitgaan 30 jan, 10:29
Afbeelding
Workshop Schrijven voor mantelzorgers Algemeen 27 jan, 11:00
Afbeelding
Stampvolle en loodzware vuilniszakken: vrijwilligers rapen vuil Algemeen 26 jan, 15:07
Afbeelding
Woning gesloten na aantreffen verdovende middelen Algemeen 26 jan, 12:56
Afbeelding
'Met ons vakkundige team willen we iedereen helpen' Algemeen 26 jan, 11:17
Afbeelding
Werken in thuiszorg: 'Ik begeleid mensen naar een mooi einde' Zorg 26 jan, 11:07
Afbeelding
Grote vraag naar verkeersmaatje duidt op veel onveilige verkeerssituaties in Noord-Holland Algemeen 26 jan, 10:06
Afbeelding
Fototaart voor klas van winnaar Cas Algemeen 25 jan, 16:27
Afbeelding
Op de koffie bij de SP Algemeen 25 jan, 15:42
Afbeelding
Brandstichting in Schagen: drie voertuigen in brand 112-nieuws 25 jan, 03:59
Afbeelding
Stemwijzers Provinciale Statenverkiezingen 2023: hier vind je ze Politiek 24 jan, 11:25