Vlaardingse in de gevangenis schrijft zich vrij

Nieuws
Gevangenen, waaronder Esther Pijnacker, voeren schrijfactie.
Gevangenen, waaronder Esther Pijnacker, voeren schrijfactie. (Foto: PR)

De Vlaardingse Esther Pijnacker bracht zaterdag 10 februari 10 uur door in de voormalige Utrechtse gevangenis De Lik. Zij was één van de vijfentachtig deelnemers die meedeed aan de Schrijf je Vrij-challenge van Amnesty International.

Deze actie van Amnesty International heeft verschillende manieren impact. Enerzijds hebben de deelnemers zich laten sponsoren en zo is € 37.000 ingezameld voor Amnesty. Anderzijds zijn er in vrij korte tijd zo’n 2000 brieven en kaarten naar regeringsleiders, gevangenisdirecteuren en gevangenen geschreven. Maar meer bijzonder nog mensen hebben een beetje ervaren hoe het is om opgesloten te zijn.

De vierenvijftigjarige Esther vertelt dat die extra dimensie wat doet. “Als je je bij de ingang meldt, krijg je een nummer. De rest van de tijd daar wordt je met dat nummer aangesproken. Als het tijd is om te luchten, krijg je de mededeling dat nummers 2024200 tot 2024250 nu naar buiten mogen. Zo gaat het ook bij het eten. Het is een rare gewaarwording om tot nummer gereduceerd te worden.”

Tijdens de schrijfactie werden er ook interviews vertoond die nog meer impact hebben als je ze ziet in een gevangenis. “Zo was er een vijfentwintigjarige jongen die tien jaar had vastgezeten en die vertelde dat je in de gevangenis niks bent. Alle dagen zijn akelig. Als er een mede-gevangene meegenomen wordt door de bewaking, dan weet je dat hij niet meer terugkomt en overlijdt. Die dag erna ben je somber en je kunt niet eten. Maar de dag erna ga je wel door, je moet wel. Het is dan zo waardevol als je een kaartje of een brief krijgt. Het feit dat er ergens iemand in de wereld is die moeite doet voor jou, is een lichtpunt. Het is een teken dat je nog iets betekent als mens. Deze jongen had alle kaarten en brieven die hij in zijn tien jaar gevangenschap ontvangen had, bewaard.”
De brieven die geschreven worden, zijn pleidooien om gevangenen vrij te laten. In veel gevangenissen krijgen zieken ook niet de medische zorg die ze nodig hebben. Daarom werden nu brieven geschreven aan gevangenisdirecteuren om deze zeer zieke mensen de zorg te geven die ze nodig hebben of ze tenminste bezoek te laten ontvangen. “Alle verhalen van de gevangen en hun situatie die raken je. Sommigen zitten onder mensonterende omstandigheden vast. En dan denk ik toch vaak dat wij het goed hebben hier. We kunnen vrij rondlopen, we kunnen een studie doen, we kunnen openlijk gay zijn. We kunnen zo goed en zo kwaad het gaat, ons eigen leven inrichten”, vertelt Esther.
Dat dit niet overal in de wereld zo is, kon ze zien via een live-verbinding waarin de dochter van een gevangene vertelde over de positie die zij als Oeigoeren in China innemen. Oeigoeren zijn een Turkssprekende moslim-minderheid die in de regio Xinjiang zo’n vijfenveertig procent van de bevolking vormen. De Chinese overheid ziet deze bevolkingsgroep als afvalligen. “Mannen en vrouwen worden gevangen gezet en kinderen naar heropvoedingskampen gestuurd. Deze vrouw had haar vader al jaren niet gezien. Ze is de hoop verloren dat ze hem ooit nog terugziet. Maar ze kan niet anders dan voor hem strijden.”

Collectieve mededogen

“Natuurlijk moet je niet denken dat je met één brief of één dag meteen mensen vrij krijgt. Maar het collectieve mededogen… dát maakt verschil. Het is in elk geval een klein lichtpuntje in alle narigheid van het dagelijks leven in een gevangenis.” Esther zegt dat haar betrokkenheid ontstaan is toen ze een tijdje terug in een demonstratie tegen oorlog meeliep. Ze ervoer daar dat opstaan en meeleven wat doet. “De slogan van Amnesty is dan ook niet voor niets dat je beter een kaars kunt aansteken, dan het donker vervloeken.”