Groene Jeroen: Harige vogeltjes

Nieuws
‘s Winters zijn ze makkelijker te zien.
‘s Winters zijn ze makkelijker te zien. (Foto: Jeroen Verhoeff)

Baardmannetjes zijn met hun grijze kopjes, lange staart en warmbruin-zwart-witte verenkleed prachtige, kleine, tropisch aandoende verrassinkjes in onze Hollandse rietvelden.

Net als bij ons zijn de vrouwtjes iets minder mooi, maar zij hebben dan ook geen baarden. Hoewel, de naamgevende zwarte bevedering van de baardman-man zit tussen zijn ogen en neusgaten en hangt van daar omlaag, dus ‘hangsnormannetje’ zou beter zijn. Nee, wacht... Snorren zitten tussen onze neusgaten en onze lippen en zouden dus bij een vogel daarom op hun bovensnavel moeten zitten, dus dat is hem ook nog niet. Bovendien bestaat er hier ook al een andere riet-bewonende kleine vogel die ‘snor’ heet, dus dat zou verwarrend zijn, ook al omdat deze snor helemaal geen snor of baard heeft, maar dit terzijde. ‘Bakkebaardmannetje’ zou een beter naam zijn, alhoewel bakkebaarden weer meer langs je oren en niet langs je snavel lopen.
Ze worden ook wel baardmezen genoemd, maar officieel zijn het geen mezen. Ze zitten in een eigen familie met maar één soort en wat voor vogels het nou helemaal precies zijn daar zijn de deskundigen nog niet uit. Wel waren ze hier vroeger nogal zeldzaam. In de beginjaren van de Flevopolders werd zo massaal rietzaad uit vliegtuigjes gestrooid met als gevolg eindeloze rietvelden, hetgeen onze bebakkebaarde vriendjes helemaal niet vervelend vonden. Vandaar hebben ze zich toen over heel Nederland en zelfs over West-Europa verveelvoudigd. Voordat die onnodige tunnel werd aangelegd waren de Vlaardingse rietputten een erg goede plek om baardmannetjes te zien. Uit heel Nederland en zelfs uit België kwamen vogelaars naar hier om ze te kunnen begluren. Baardmannetjes (m/v) voeren hun jongen insecten, vooral muggenlarven. Maar omdat die er ‘s winters nauwelijks zijn bouwen ze aan het eind van de herfst hun complete spijsverteringskanaal om naar een vegetarisch verwerkingssysteem. Zo kunnen ze dan leven van rietzaad, waarvan er in de winter juist best wel overvloedig veel te vinden is, zodat dat wel snor zit. Bewonderenswaardig toch, dat zo’n simpel beestje zijn vleesdieet aanpast om te kunnen overleven, daar kan de meest intelligente diersoort op aarde misschien ook nog eens wat van leren.