50 jaar uit de lucht: ‘Tomaten plukken was geweldig met Radio Veronica’

Door Debbie Valstar

Muziekpionier Nic van Leeuwen, van oorsprong een echte Poellukker maar sinds 1983 woonachtig in Hoek van Holland, was meteen fan toen Radio Veronica - een afgeleide van ‘Vrije Radio Omroep Nederland’, VRON - op 17 mei 1960 met haar uitzendingen begon. Op dat moment bestond het radiolandschap in Nederland verder alleen maar uit zenders van de publieke omroep, zoals AVRO en TROS. Veronica was heel andere koek: eigenwijs, speels - en illegaal. “Juist daarom was er heel veel publiek voor,” denkt Nic. “Mensen vinden het leuk om iets te doen als het niet mag. En je kon zelf bepalen wat er gedraaid werd.”

Wikipedia.nl

Pure liefde voor de radio, dat was piratenzender Veronica. Nic wijst op een lijstje met toenmalige dj’s: “Deze jongens hebben allemaal met hart en ziel programma’s opgenomen. Heel veel energie erin gestopt. Dat is de basis van Veronica geweest.”

Tarantula

Vanuit eenzelfde liefde voor de radio richtte Nic in 1978 Radio Westland op in Poeldijk. En Radio Veronica’s drive-inshow, vanaf 1966, was het grote voorbeeld voor Tarantula - de eerste drive-inshow in het Westland waar Nic en vijf andere Westlanders, Hans van Paassen, Ted Ammerlaan, Cees de Kok, Hennie Duyvesteijn en Chris van Leeuwen in 1969 mee begonnen. Deze show maakte in 2023 na vijfentwintig jaar nog een comeback en trok ook in 2024 een hoop publiek naar de Wateringse Velohal, die vroeger een thuishonk was voor Nic en zijn mede-dj’s: “We draaiden daar vroeger soms wel 26 keer per jaar.” In 2025 slaan de mannen een jaartje over, maar het plan is om in 2026 de laatste Tarantula-show op te voeren.

Voor veel Westlanders was Radio Veronica onmisbaar in het dagelijks leven. Dat geldt ook zeker voor Nic: “Ik was achttien in 1967. We moesten tomaten plukken, om half vijf uit bed. Dan liep je te plukken, en Veronica begon met uitzenden om zes uur. Het werken was helemaal geweldig met die muziek. Ook tijdens hittegolven als we ons eigen de tering liepen te zweten.”

Alarmschijf

Nic bewaart zo’n duizend banden van de uitzendingen vanaf het bootje bij Den Haag. Als hij die terugluistert, beginnen zijn ogen te schitteren. Zo neemt Wooly Bully van Sam the Sham & The Pharaohs hem mee naar 1965. “Die stond lang op nummer 1. Zo’n gaaf nummer, ik draai het nog steeds.”

Met Veronica als voorloper werd Den Haag in de jaren 70 dé radiopiratenstad van Nederland. De piraten-dj’s konden draaien wat ze wilden, zolang ze officieel net buiten de territoriale wateren van Nederland lagen. “Een heleboel Amerikaanse bands gaven hun nummers aan Veronica, omdat die alleen bij hen werden gedraaid.” Zo wonnen veel bands aan populariteit dankzij de alarmschijf, waarbij elk uur hetzelfde plaatje voorbijkwam. 

De Veronica-top 40 van 1 april 1967, met links de dj’s.

Van 192 naar 538

Op 30 september 1972 verliet de zender haar golflengte van 192 meter en verhuisde naar 538 meter. Het Westlands Mannenkoor maakte toen speciaal een jingle: “Vaarwel 192, welkom 538”.  

‘Mensen zaten aan de radio gekluisterd’

Radio Veronica kon rekenen op onwijs veel sympathie in Nederland, maar toch kwam er na 31 augustus 1974 een einde aan de uitzendingen. Om 18.00 uur ging de stekker er voorgoed uit. De volgende dag werd de ‘anti-zeezenderwet’ van kracht, officieel bekend als het Verdrag van Straatsburg. “Mensen hadden het erover. Ze zaten aan de radio gekluisterd, die zaterdag 31 augustus. De DJ zat te huilen in de boot. Vijftien jaar lang was het deel van ons leven geweest.”

Radio Veronica ging na 31 augustus 1974 - legaal - door onder de naam Veronica Omroep Organisatie (VOO), maar had moeite om zendtijd te krijgen als C-omroep. Dat leidde tot de grootste ledenwerfactie uit de geschiedenis van Veronica: actie Boemerang. Nic heeft daar nog mooie LP’s, foto’s en posters van. Ook heeft hij veel krantenknipsels uit de tijd van Radio Veronica als piratenzender.

Voor Nic van Leeuwen was het hoofdstuk ‘Veronica’ ook nog niet afgesloten. In november 1976 trad de Tarantula-dj toe tot het VOO-bestuur in Zuid-Holland, een van de acht rayons. Hij zou hier deel van blijven uitmaken tot 1989. De VOO was toen uitgegroeid tot - samen met TROS - de grootste omroep van Nederland, met dubbele AA-status. De reden dat Nic uit de VOO stapte: “Ik vond het te commercieel worden.”

Maar Veronica heeft voorgoed een plek in zijn dj-hart en daarom staat hij 31 augustus even uitgebreid stil bij de zaterdag van precies vijftig jaar eerder. Wie het leuk vindt om iets over Radio Veronica te delen, is van harte welkom: “Ik gooi het sowieso wel ff op Facebook.”