Nieuwe podcastserie: welke sporen van slavernij zijn er nog in onze regio?

Veel steden doen momenteel onderzoek naar hun slavernijverleden. In Den Haag is net een onderzoek uitgevoerd; in Delft wordt op dit moment nagegaan wat bestuurders en inwoners tijdens de periode van slavernij deden. Ook in Gouda, Leiden, het provinciebestuur en het Koninklijk Huis leeft het onderwerp, volgens Omroep West. “Waarom hebben de broers De Houtman nog steeds een park met hun naam in Gouda en een standbeeld?”, vraagt het Goudse raadslid Sandra Brouwer zich in de serie af. “Toen Frederik de Houtman gouverneur was, werd bijna de hele bevolking van de Banda eilanden uitgemoord. Maar niets in dat park herinnert daaraan.”

Witte man

Richard Grootbod is de podcastmaker. Zelf is hij een witte man, wat Omroep West ‘opmerkelijk’ noemt. Grootbod: “Ik probeer zoveel mogelijk met een open blik naar iedereen te luisteren. Maar ik kan mezelf niet uitgummen.” Hij is zich zoveel mogelijk bewust van zijn eigen achtergrond. “Voor mijzelf is het ook een zoektocht naar hoe mijn plek in de samenleving mijn journalistieke positie beïnvloedt. Tijdens dit maakproces overleg ik voortdurend met programmamakers van kleur, maar het is wel mijn verhaal, en ik vertel ook wat de verhalen met mij doen.”

Politieke crisis

“We slepen de luisteraar mee naar het ruim van het eerste schip dat ooit met Afrikaanse gevangenen in Nederland aankwam. Want dat schip zorgde meteen voor een politieke crisis op het Binnenhof”, vertelt de podcastmaker verder. In de tiendelige podcastserie spelen luisteraars en acteurs mee. Hoofdpersoon in het hoorspel is Malaika, een Afrikaans meisje dat met het slavenschip midden in de winter in de Nederlandse Republiek aankomt. 

Haar stem draagt het verhaal dat we vertellen

Eerst wordt ze door de autoriteiten vrijgelaten, daarna weer in de boeien geslagen en uiteindelijk blijft ze als enige achter in Nederland. “We denken dat ze bij de oprichtingsvergadering van de VOC als bediende aanwezig was”, zegt Grootbod. Jaren geleden werd een heel klein bronzen beeldje gevonden, precies uit die periode. Deskundigen veronderstellen dat het gezichtje dit meisje moet voorstellen. “Haar stem draagt het verhaal dat we vertellen”, zegt Naomi Antonius, theatermaakster en hoofdrolspeelster. Zij is wel gekleurd.

Het beeldje van - vermoedelijk - slavin Malaika.

Historici en politici

Podcastmaker Richard Grootbod spreekt met historici en politici die de onderzoeken in de verschillende steden en bestuurslagen kritisch volgen. De serie onderzoekt ook welke sporen van de slavernij nog in de hedendaagse samenleving te vinden zijn. “Racisme stopte niet 150 jaar geleden. Het werkt door in het dagelijks leven, dat zien we met de toeslagenaffaire. Het zit in het DNA van de samenleving”, zegt Peggy Wijntuin, projectleider slavernijmonument in Den Haag. 

Racisme stopte niet 150 jaar geleden

“Maar er is ook echt een groep mensen die het überhaupt niet wil horen”. Leroy Lucas, van de organisatie Keti Koti, zegt in de podcastserie dat hij vindt dat in Nederland het slavernijverleden vaak wordt gezien als geschiedenis van lang geleden. “De slachtoffers waren allemaal mensen. Veel bestuurders zien cijfers. Ik zie familie.”

Start podcastserie

De eerste van in totaal vijf afleveringen van ‘Wij slaven van Holland’ staat vanaf 23 juni online via de gratis Omroep West-app en de website Omroepwest.nl en bij de podcastplatforms van Apple en Spotify.

De hoorspeldelen worden na de zomer ook uitgezonden op Radio West , te ontvangen via de ether via 89.3 FM. Daarnaast is de zender te beluisteren via DAB+, via de kabel en online via een livestream en on demand.