Op de Pijp met… Vincent Kip

Waar kom je vandaan?

Opgegroeid in Naaldwijk samen met mijn broer. Mijn moeder een Poeldijkse. Mijn vader was een Hagenaar. Hij werkte in de zorg, onder andere bij Patijnenburg. Hij had eigenlijk ook arts willen worden, maar in zijn jeugd was er geen geld om te gaan studeren.

Was hij blij dat jij dat wel kon?

Ja, maar vooral omdat ik kon kiezen voor wat ik zelf graag wilde. Al vanaf mijn vierde zei ik dat ik dokter wilde worden. Ik heb nog foto’s van hoe ik op de kleuterschool rondliep in een witte jas. Die heb ik later nog bij de sollicitatie voor de artsenopleiding gebruikt.

Waar kwam dat vandaan?

Ik denk dat dokter van der Weg in Naaldwijk mijn inspiratiebron was. Grappig genoeg heb ik later nog met zijn dochter Corien samengewerkt. Na de Johannesschool en het IWC werd ik in eerste instantie uitgeloot voor de studie medicijnen. Een uitstapje biomedische wetenschap bleek het al snel niet te zijn, zodat ik negen manden in een supermarkt in Naaldwijk heb gewerkt. Gelukkig werd ik toen wél ingeloot en kon ik starten in Leiden. Ik had al voor ogen dat ik huisarts wilde worden maar vond dat ik nog te ‘groen’ was. Je moet een huisarts tegenover je hebben die wat levenservaring heeft, dacht ik. Na vier jaar deed ik mijn Heelkunde co-schap in het Rode Kruis Ziekenhuis in Den Haag. Dat beviel me heel goed; de hectiek, de kameraadschap onderling, het zichtbare resultaat van je behandeling maakte dat ik daarna ging werken als arts-assistent traumatologie in het Amphia Ziekenhuis in Breda en later heelkunde in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Dan kom je echt heftige dingen tegen. Ongelukken, schotwonden... Ik maakte daar mijn eerste reanimatie mee. Dat zijn dingen die je bijblijven. Je bent wel echt met dingen van het leven bezig. Een heel contrast met het studentenleven. Daarna heb ik ook nog in het Groene Hart ziekenhuis in Gouda gewerkt; heelkunde. Daar stond je niet alleen op de spoedeisende hulp, maar ook op de poli, op zaal en als assistent bij operaties. Er werd gevraagd of ik geen chirurg wilde worden, maar uiteindelijk koos ik tóch voor huisarts.

Waarom?

In ziekenhuizen staat de aandoening vaak voorop. Als huisarts ben je, voor mijn gevoel, meer met de mens bezig. Dichter bij de patiënt. Je ziet het leven. Je loop met mensen mee door het leven heen en ziet hen veranderen. Dat is zo leuk. Het is ook graag hoe ik werk. In mijn eerste spreekkamer had ik een ronde tafel omdat ik niet ‘de dokter achter het bureau’ wilde zijn. Gelijkwaardigheid is belangrijk.

En uiteindelijk toch weer in Westland…

Toen ik studeerde en coschappen liep dacht ik ‘nooit meer terug’. Uiteindelijk was het mijn toenmalige partner die graag naar Westland wilde, want ‘dichter bij de zee’. Ik mocht direct na mijn huisartsenopleiding aan de slag in Monster als tijdelijke vervanger van de huisarts die toen zwanger was. Ik heb toen anderhalf waargenomen in diverse praktijken. Een deel van de week bleef ik werkzaam in de praktijk in Monster, waar ik uiteindelijk Pamela Breas Bakker opvolgde.

En hoe was dat?

Megavreemd. Je komt terug en sommige dingen zijn hetzelfde gebleven, maar er is ook veel veranderd. Mijn hele vriendenkring was weg. Vroeger kende ik jan en alleman op straat. Toen niet meer. Dat moet je opnieuw opbouwen. Tegelijkertijd voelt alles vertrouwd aan. Je kent de mentaliteit. Je kent de taal. Je bent meteen weer ‘een van ons’. Het verraste me hoe de gesprekstechnieken die ik tijdens de studie leerde vervloeide met de eigen taal uit je jeugd. Je begrijpt elkaar. Je kent de Westlandse mentaliteit.

Wat ís de Westlandse mentaliteit?

Westlanders komen doorgaans pas als het écht niet anders kan. Ze mauwen niet zo snel. Dat heeft voordelen; ze komen niet voor ieder wissewasje. Het heeft ook nadelen; soms is de ziekte al verder gevorderd. En ook een advies als rust houden wordt nogal eens beantwoord met ‘ja ja, maar ik moet wel werken.’ Aanpakkers en doorzetters.

Hoe is de huisartsenzorg in Westland?

Op zich goed georganiseerd, maar zoals op veel plaatsen in Nederland is er een tekort aan huisartsenpraktijken. Dat heeft niet alleen te maken met tekort aan artsen, maar ook een tekort aan ondersteunend personeel. Zonder mijn assistenten kan ik de boel wel sluiten.

Waar komt dat tekort vandaan?

Er staat best grote druk op de huisartsenzorg. We zijn de eerste lijn en krijgen veel vragen, ook oneigenlijke vragen. Ik voel me wel eens een ‘duizend-dingen-doekje’. We kunnen en mogen niet alles leveren en dat betekent dat je ook heel vaak ‘nee’ moet verkopen.

Aan eigenwijze mensen…

Als mensen met een AI-gegenereerde diagnose binnenlopen ben ik daar an sich best blij mee en ik kijk dan ook graag mee. Maar aan zo’n zelfdiagnose kun je geen rechten ontlenen en dat vergeten mensen wel eens. Er is over veel te praten maar dat betekent niet dat je altijd krijgt wat je wilt.

En accepteren mensen dat?

De meesten wel maar het moet gezegd: mensen worden steeds onredelijker en de toon wordt harder. Agressie neemt toe. Dat merken mijn assistentes dagelijks. Die krijgen aan de telefoon heel wat over zich heen. Meestal blijft het bij verbale agressie maar soms niet. Een triest dieptepunt was in december vorig jaar toen er midden op de dag een steen door de ruit van onze praktijk ging.

Serieus?

Ja. En een behoorlijke steen ook. Gelukkig was er op dat moment niemand in die spreekkamer, anders had het ook heel anders kunnen aflopen. Maar zoiets heeft wel enorme impact. Assistenten die niet meer alleen naar de praktijk durfden komen. Collega’s die die kamer niet meer wilden gebruiken. We hebben heel veel met elkaar gepraat om het te verwerken. De kerstborrels brachten gelukkig veel saamhorigheid: we doen dit met elkaar. Het is een fijn team.

En geen idee wie het was?

Nee. Ik was verbaasd. Verbouwereerd. Zeker omdat er bij mijn weten geen hooglopende conflicten liepen. Dus dan vraag je je toch af: waarom komt zo iemand niet gewoon praten? Ik denk dat de pandemie de verharding van de samenleving misschien heeft versneld. Mensen hebben minder vertrouwen. Dat merken wij.

Maar wat doe je eraan?

Vertrouwen stimuleren begint toch met luisteren naar elkaar. Open staan. Ook als er kritiek is. Ik maak ook fouten. Met de beste bedoelingen. Daar wil ik best over in gesprek als mensen het gevoel hebben dat er iets niet goed is gegaan. Niet alle inschattingen zijn goed te maken, maar mensen hebben wel recht op uitleg. Zo’n gesprek is voor mij ook belangrijk; als er echt iets fout is gegaan, geeft dat letterlijk buikpijn en slaap ik ook wel een paar nachten slecht. Praten is dan belangrijk om het vertrouwen te herstellen. Tussen mij en de patiënt, maar ook voor mijn eigen mentale staat. Maar besef als patiënt dat zorgmensen óók gewoon mensen zijn. Met hun gevoelens. Neem dat serieus, net zoals wij jou serieus nemen. Dan komen we er samen echt wel uit!