Op de Pijp met... Jack Koornneef

Waar kom je vandaan? 

Ik ben een ‘Poelluker’. Geboren en getogen als oudste in een gezin van twee. Een hechte familie, tot op mijn achtste mijn vader plotseling overleed. Ik deed alles met hem. Elke weekend een balletje gehakt halen op het strand in Hoek van Holland. Het was een grote schok. Mijn moeder moest als achterblijvende ouder natuurlijk veel werken, dus wij zijn voor een groot deel ook door onze oma opgevoed. Mijn ouders werkten allebei in de tuinbouw. Zelf had ik eerst de droom om elektricien te worden, maar dat is nooit gebeurd.

Wat ben je wel geworden?

Na de Verburchhof deed ik vmbo-kader op het Floracollege. Vervolgens de opleiding onderwijsassistent, maar die heb ik na twee jaar afgebroken. Ik had er de tijd en de energie niet meer voor. Uiteindelijk heb ik de hotelschool gedaan op het Mondriaan. En in coronatijd kon ik via een STAP-budget de verkorte Hbo-opleiding Sportmanagement doen. Dat is ook waar ‘Fluitend naar Fairplay’ uiteindelijk uit voorkomt.

Ik vermoed dat die ‘tijd en energie’ voor school ook iets met sport te maken had…

Sport is altijd belangrijk voor mij geweest. Vanaf mijn zesde voetbalde ik bij Verburch. Ik was altijd ook een fervent Feijenoord supporter. Op mijn tiende, na het overlijden van mijn vader regelde mijn moeder dat ik als mascotte daar het veld op mocht. Samen met de scheidsrechter. Om me een beetje op te vrolijken. Dat maakte indruk op me. Vanaf mijn twaalfde kwamen daar de verplichte fluitdiensten bij Verburch bij.

Verplichte fluitdiensten?

Ook toen was er al een tekort aan scheidsrechters, dus dat betekende dat wij dan bij de kleintjes floten. De meeste van mijn vrienden vonden dat niks. Die gingen liever werken. Ik nam dan hun scheidsrechtersbeurt over voor een tientje per wedstrijd. Toen ik op mijn vijftiende flink geblesseerd raakte, ben ik echt overgestapt. Het jaar daarop deed ik de KNVB scheidsrechtersopleiding.

Scheidsrechters hebben het niet echt makkelijk tegenwoordig…

Ik was net drie maanden bezig toen ik voor het eerst getuige was van geweld op het voetbalveld. Een half jaar later was ik zelf aan de beurt; nadat ik iemand rood gegeven had, gaf die me een kopstoot.

Wat voor impact had dat?

Ik heb altijd wel goed kunnen relativeren. Het eerste wat ik me afvroeg was: ligt het aan mij? Maar al snel trok ik de conclusie dat ik had gedaan wat ik moest doen. Ja, op zo’n moment vraag je je wel even af of je je fluitje niet aan de wilgen moet hangen, maar ik heb gelukkig veel hulp gehad, onder andere van de COVS: de Centrale Organisatie van Voetbal Scheidsrechters. Maar impact had het. Je wordt toch alerter, en als dingen nu dreigen te escaleren ga ik veel sneller naar binnen. Na vier jaar ben ik ook overgestapt en ben ik grensrechter geworden.

Maakt dat verschil?

Nou ja, ook als grensrechter krijg je dingen naar je toe geslingerd. Maar als scheidsrechter ben je eindverantwoordelijk en sta je er vaak toch alleen voor, terwijl je als grensrechter meer een teamgevoel ervaart.

Zijn de lontjes echt korter dan vroeger?

Ik heb tien jaar in de top van het amateurvoetbal meegedraaid. Ik vind dat het zeker na corona erger geworden is. Inmiddels ben ik de opleiding scheidsrechtercoach amateurvoetbal gaan doen. Ik train en begeleid dus nu scheidsrechters en assistent scheidsrechters. Onder andere een assistent in Monster.

Wat moet je kunnen als scheidsrechter?

Om te beginnen moet je de spelregels beheersen natuurlijk. Maar je moet vooral ook het spel kunnen managen. Je moet weten waar Goochem woont.

Waar Goochem woont?

Een wedstrijd fluiten ‘volgens het boekje’ is meestal niet mogelijk en vaak ook niet gewenst. Je moet, zoals dat heet, fluiten in de geest van de wedstrijd. Als de sfeer grimmig is, zit je er meer bovenop. Gaat het er sportief aan toe, dan kun je makkelijker dingen laten gaan en door laten spelen. Weten waar Goochem woont is de kunst van niet alles letterlijk te nemen. 

Onlangs werd er een flesje naar me gegooid. Ik had een headset en kreeg de vraag: ben je geraakt? Nee? Dan doorspelen. 

Dat is hoe het kan gaan. Als je het volgens het boekje doet is het ‘item op veld. Einde wedstrijd’. Maar daar wordt de sport niet altijd beter of leuker van.

Hoe zit het met de sportiviteit van de Westlandse clubs?

Als Westlandse ploegen onderling spelen, gaat het er meestal gemoedelijk aan toe. Westland is een klein gebied. Op het veld mag je dan op scherp staan, je komt elkaar in de kroeg daarna wel weer tegen.

Wat houdt Fluitend naar Fair Play in?

Het is een project dat ik doe, samen met Marco Schregardus, om mensen te werven voor wat toch vaak als een ondankbare taak wordt gezien. Scheidsrechter zijn. Daarmee willen we het tekort, dat bij alle clubs wel speelt, helpen wegwerken. Want zonder scheidsrechter geen voetbal. Zonder voetbal failliete clubs en duizenden mensen die hun hobby niet meer kunnen uitoefenen. Dus het gáát wel ergens over.

En waar zit de meeste ‘grimmigheid’?

Vaak begint dat toch bij de clubassistenten. Een trainer die er net te fanatiek op zit. Of een assistent die niet helemaal de neutraliteit kan bewaren. Dat is ook iets wat we mensen leren: ja, je zoon of dochter voetbalt bij die en die club, maar als je grensrechter bent, dan moet je dat even loslaten. Dan vorm je een team met de scheidsrechter.

Project veronderstelt dat het een tijdelijk initiatief is…

We zijn nu net een jaar bezig en alle begin is moeilijk. Maar we gaan gewoon stap voor stap verder en we zien wel of en waar het eindigt. Misschien kunnen we het wel verder uitrollen naar Den Haag. Wie zal het zeggen?

En zitten de clubs op jullie te wachten?

Er is veel enthousiasme en draagvlak. Van Westlandse clubs en overkoepelende organisaties als FeVoWest, AI Westland, Gemeente Westland en scheidsrechtersverenigingen HSV (Den Haag), RSV (Rotterdam) en VSV (Vlaardingen). 

Verder is er steun vanuit de KNVB, de BAV: de Belangenorganisatie Amateur Voetbalverenigingen. Met FeVoWest gaan we ook een Kampioenschap Spelregels organiseren, waar dan teams van de verschillende Westlandse clubs aan meedoen voor de Fairplay Bokaal. 

We streven ernaar om uiteindelijk een ARAG Fairplay certificering te verkrijgen op niveau 1, 2 of 3 voor alle Westlandse clubs.

En hoe werkt dat praktisch?

Via activiteiten. Een cursus ‘Vlaggen voor beginners’. Of het project ‘Jeugd fluit Jeugd’ in Monster. Maar we hebben bijvoorbeeld ook een pubquiz ontwikkeld waarmee we op een laagdrempelige manier mensen willen informeren over scheidsrechter zijn. 

We hebben een ronde over geschiedenis van het voetbal, een muziekronde en rondes over spelregels en wedstrijdsituaties. 

Verder kunnen we meedenken. Spelers en staf is één ding, je hebt ook met ouders te maken. Daarvoor heb je als club ook de verantwoording. Maar hoe pak je dat aan? Hoe spreek je ze aan? 

We bieden ook begeleiding aan. Ik kan natuurlijk uit eigen ervaring vertellen. Maar ik denk ook dat het goed is dat clubs iemand hebben waar je als scheidsrechter naartoe kan gaan. Want praten is belangrijk. Krop je emoties niet op, maar ga in gesprek!

Wil jij ook Op de Pijp of ken je iemand met een mooi verhaal? Mail dan naar
redactie.westland@rodi.nl.