Op de Pijp met Arnold van Alphen

Waar kom je vandaan? 

Geboren en getogen in Naaldwijk, waar mijn ouders een schoenenzaak hadden in de Molenstraat. Tegenwoordig van mijn neef en gevestigd in de Rembrandtstraat.

De schoenenbranche trok jou niet? 

Als ik mijn vader zo bezig zag dacht ik ‘wat zijn die klanten moeilijk’. Het bakkersvak leek me leuker. Onze buren hadden een bakkerij. Ze waren ook meteen mijn wekservice.

Wekservice? 

Ik had moeite met wakker worden en een wekker had ik niet. Dus ik bond een touw om mijn voet en gooide die over de schutting. Als de bakker dan naar buiten kwam trok hij aan het touw en werd ik gewekt. Ik was dan ook snel vaak in de bakkerij te vinden. Na de Leonardus- en Johannesschool ging ik naar de LTS in Delft, waar je ook de opleiding brood- en banketbakker kon doen. Ik liep stage bij Hanemeyer in De Lier en heb daar ook een tijd gewerkt, maar een groot deel van mijn bakkerscarrière bracht ik door bij Erwin Scholtes in Honselersdijk; 35 jaar.

Brood of banket? 

Uiteindelijk koos ik voor banket. Brood bakken is zeker een vak waar veel techniek bij komt kijken, maar in banket kun je toch nog wat meer creativiteit kwijt; leuke dingen maken. Vooral in taarten kun je veel kwijt: bruidstaarten, Pipo-taarten en later ook fototaarten.

Hoe maken ze eigenlijk die fototaarten? 

Die printen we met eetbare inkt op ouwel; eetbaar papier, dat we weer op marsepein plakken.

Je kon je creativiteit ook met klei kwijt… 

Dat begon bij Toos thuis. Meer dan vijftig jaar terug. Zij is trouwens ook heel creatief, maar dan vooral met papier. Wij hebbben jarenlang samen bijzondere nieuwjaarskaarten ontworpen en gemaakt.  Maar het kleien is dus ook bij haar begonnen. Zij werkte op de kinderafdeling in het ziekenhuis en ging dan ook wel eens klei met ze bakken. Dus gingen we thuis ook maar eens zo’n potje proberen te maken. Beetje knutselen, om een vaas heen. Het sloeg aan. Het is een prima manier om te ontspannen. Als ik eenmaal bezig ben vergeet ik snel alles om me heen. Ik heb nog een tijd wat met de draaischijf gedaan; een schopschijf die ik later zelf elektrisch maakte met een wasmachinemotor. Maar pottenbakken vond ik niet zo geweldig. Beelden maken, dat lag me meer. Om er beter in te worden nam ik les bij Dick Heerens in het Haventje in Naaldwijk. Ik heb ook les gehad van Jeanne van Tol in Cultureel Centrum ‘de Naald’, daarna nog vele andere docenten in het Creatief Centrum ‘t Atelier Zuideinde. Jeanne had een aparte manier van lesgeven. Als je het niet zag kon ze je dat heel goed duidelijk maken. En ze was behoorlijk kritisch. Zelf heb ik geen les gegeven, maar ik help wel eens bij de kleiclub. 

Je hebt klei en klei… 

Dat klopt. Ik gebruik graag chamotteklei. Dat is klei met een klein steentje erin. Dat springt niet zo snel bij het bakken.

Ook in die zin een bakker dus… 

Ja, maar je werkt natuurlijk wel met heel andere temperaturen. Brood bak je op 230 graden maar klei bak je op minimaal 800 graden voor de eerste keer en als je gaat glazuren op 1200 graden of hoger. Het is echt afhankelijk van de klei, het werkstuk en welk resultaat je wilt bereiken. De laatste tijd gebruik ik veel metaalglazuur. Maar het is altijd afwachten hoe het uit de oven komt. 

En wat maak je dan allemaal? 

Heel veel, en heel verschillend. Ik heb een periode gehad dat ik allerlei Picassovormen maakte; neuzen, oren… heel vrolijk. Ja, ook vazen, borden en potten, beeldjes in allerlei vormen en maten. Niet alleen van klei, maar bijvoorbeeld ook van papier maché, wat je dan opbouwt op een frame van ijzerdraad. Ik heb ook houten beeldjes gemaakt. De laatste tijd ben ik bezig geweest met allerlei houten torens. Gemaakt van restmateriaal. Ik hou van trapjes waarmee je in gedachten naar boven klimt. De kleinkinderen vinden het ook leuk om ermee te spelen. Een extra bonus. Je bent een poos met iets bezig, werkt zoveel mogelijk nieuw uit, maar op een gegeven moment ben je er ook weer mee klaar. En is er weer iets nieuws interessants.

Doe je ook aan ‘echt’ beeldhouwen? 

Ik werk met een groepje, de zogenaamde ‘hakkers’ met speksteen. Dat is echt een hechte en gezellige groep.

Wat is je meesterwerk? 

Lastige vraag. Ik heb een tijdlang portretten gemaakt waaronder een zelfportret. Onder het motto: ‘eerst nog flexibel maar later zie je er een hard hoofd in’. Als ik een meesterwerk heb is dat misschien het portret van mijn dochter. Portretten zijn moeilijk. Het duurt lang voor je de ziel erin hebt, maar ik geloof wel dat ik de hare in het portret heb kunnen vangen.

Wat doe je met al die beelden? 

Ik verkoop eigenlijk nooit iets. Ik ben ook niet erg commercieel. Dus heel veel staat gewoon hier in huis. En in de tuin. Op een gegeven moment was er toch wel vraag naar wat ik allemaal deed. Dus bedacht ik het ‘Beeldig Rondje’, een soort tentoonstelling om de vijf jaar. Om het huis, gewoon in de openbare ruimte, dus dat moest ik ‘s avonds weer weghalen. Een heel gesjouw. Maar er kwamen wel mensen op af; van de club, bekenden en buurtgenoten. We deden in de buurt foldertjes in de bus.

En wat was de respons? 

Altijd lovend. Maar zo werkt dat: mensen die het niks vinden komen niet, óf ze houden gewoon hun mond.

Vind je jezelf een kunstenaar? 

Ik vind kunstenaar een zwaarbeladen woord. Ik ben een hobbyist. Ik heb het altijd gedaan omdat ik het leuk vond, als tijdverdrijf. Ik heb ook niet veel geëxposeerd.

Nu komt er weer een Beeldig Rondje… 

Voor het eerst in tien jaar, want de vorige keer, in 2020, ging vanwege corona niet door. Deze keer niet in en om ons huis maar in de Spirit Garden aan de Tuindersweg in Maasdijk. Aan de rand van het Staelduinse Bos. Een hele bijzondere plek. Ik heb er een keer eerder geëxposeerd met Groei en Bloei Westland. De expositie is gratis toegankelijk. Zelf ben ik er ook en ik loop mee als iemand dat wil en vertel graag wat het verhaal achter het werk is. Het is wel verstandig om op de fiets te komen want de parkeergelegenheid is beperkt.

Heb je een thema? 

Nee, ik wil juist zoveel mogelijk verschillend werk laten zien.

Maar niet verkopen dus…

Als er iets is dat je aanspreekt, dan mag je altijd een foto maken en contact opnemen. Dan kijken we wat er mogelijk is!