Advocate Julia Mekkes in gesprek met haar vader over de dood.
Advocate Julia Mekkes in gesprek met haar vader over de dood. (Foto: SIRE)

Praten over de dood: ‘Het wordt té vaak in de doofpot gestopt’

Nieuws

De dood. We hebben het er liever niet over. Sterker nog: uit onderzoek blijkt dat bij 42% van de Nederlanders dit gespreksonderwerp nooit op tafel komt. Maar liefst 54% had graag beter afscheid willen nemen van een dierbare, om antwoord te krijgen op onbeantwoorde vragen. Hoe komt het dat de dood zo naar de randen van de samenleving is geschoven? Lucy van der Helm, directrice van Stichting Ideële Reclame (SIRE): “Wanneer je niet met de dood wordt geconfronteerd, ontstaat er automatisch angst.”  

Door Rosalie Buding

Hoe denk je dat het nu met papa gaat?’ ‘Waar zou oma naartoe zijn?’ en ‘Hoe gaat het nou eigenlijk met je?’ Stuk voor stuk zijn het vragen die vaak worden vermeden als iemand is overleden. We vinden het ingewikkeld om over de dood te praten, zo blijkt uit onderzoek van stichting SIRE. Terwijl het gesprek aangaan juist belangrijk is om het verlies te verwerken. 

Lucy van der Helm: “Toen ik jong was, werd er heel anders met de dood omgegaan. Op het moment dat mijn opa overleed, stond de doodskist een week lang in de woonkamer. We waren altijd in de buurt, dansten er zelfs omheen. Tegenwoordig wordt er gerouwd in eigen, intieme kring. We zijn niet bewust met de dood bezig, of vinden het een zwaar onderwerp. We praten liever over het leven dan over afscheid nemen.”


Een geëmotioneerde Tim Senders (televisiepresentator, red.) in gesprek met zijn moeder. Beeld: SIRE

Medische wetenschap

SIRE heeft onderzocht waar dit vandaan komt. Van der Helm: “Ten eerste is er minder houvast aan het geloof dan vroeger. Rituelen bieden namelijk troost. Daarnaast zijn veel ziektes vandaag de dag goed te behandelen. Door de continue ontwikkelingen in de medische wetenschap lijkt het alsof we in een maakbare wereld leven, wat niet zo is.”

En áls het dan over het overlijden gaat, wordt er vaak gebruik gemaakt van dooddoeners: uitspraken die weliswaar goedbedoeld zijn, maar de ander niet echt helpen. Bijvoorbeeld: ‘Misschien moet je gewoon weer gaan daten’, ‘Ach, op zich wel een mooie leeftijd’, ‘Hé, het leven gaat verder’, of ‘Je bent nog jong, je bent zo weer zwanger.’ Van der Helm: “Je gaat dan aan de pijn voorbij. Het straalt ongemak uit.”


Cabaretier Roué Verveer met zijn zoon. “Als je over de dood praat, heb je het eigenlijk over het leven.” Beeld: SIRE.

Onbevangen

Ook als je kinderen hebt is het belangrijk om het gesprek aan te gaan. “Het blijkt dat veel ouders hun kinderen weghouden bij de dood. Er wordt bijvoorbeeld gezegd: ‘Oma is nu een sterretje. Ze is aan het slapen.’ Kinderen worden daar bang van, durven zelf niet meer te slapen. Het is belangrijk om ze erbij te betrekken. Neem je kind mee naar de begrafenis, leg uit dat oma is overleden. Kinderen voelen het zelf al aan en kunnen hier goed mee omgaan, omdat ze zo onbevangen zijn.” Om het gesprek over zo’n belangrijk en onvermijdelijk thema in het leven aan te gaan, is SIRE een campagne gestart: ‘De dood. Praat erover, niet eroverheen.’ Het doel is helder: bewustwording creëren.

Lees verder na de foto


Eén van de dooddoeners. Beeld: SIRE.

Geen goed of fout

Van der Helm: “Als je over de dood praat, heb je het eigenlijk over het leven. Met deze campagne willen we stimuleren dat mensen vaker stilstaan bij de dood en het gesprek aangaan. Waar en hoe, dat maakt niet uit. Van de uitvaartdetails tot aan vragen zoals: ‘Wat heb ik voor jou betekend in mijn leven?’ Er is geen goed of fout. Het is niet iedereen gegeven om erover te praten. Je kunt ook samen naar mooie muziek luisteren.”

Troost

SIRE brengt met mooie, persoonlijke video’s en beeldmateriaal het onderwerp én ongemak in beeld. Zo gaan Roué Verveer, Julia Mekkes en Tim Senders in gesprek met een dierbare over de dood. Van der Helm: “Omdat zoveel mensen dit lastig vinden, schijnen wij het licht erop. Het is belangrijk om goed afscheid te nemen. Mijn vader is onverwacht overleden in 2018, terwijl ik nog lang niet alles heb kunnen zeggen en vragen. Hij lag in een familiekamer, waar we dagelijks kwamen. We hebben hem verzorgd, zijn nagels geveild en met elkaar gelachen. Dit gaf heel veel troost.”

“Het heeft ertoe geleid dat ik met mijn moeder heel open over de dood praat. Dit bevordert het rouwproces. Of in de woorden van psycholoog Manu Keirse: ‘Afval verwerk je, rouw niet. Je leert er hooguit mee te leven.’”


Eén van de dooddoeners. Beeld: SIRE.

Afbeelding
Herdenkingsmonument voor Torenerf Algemeen 17 jun, 09:54
Afbeelding
Energiecoaches aan de slag in Wormerland Algemeen 17 jun, 09:52
Afbeelding
Paratriatleet Geert Schipper blijft zichzelf verbeteren Zorg 16 jun, 17:00
Afbeelding
Campagne Brandweer Nederland: ‘Check, koop, plak rookmelders in huis!’ Algemeen 16 jun, 13:56
Afbeelding
WW-daling extra sterk door seizoensinvloeden Algemeen 16 jun, 13:34
Afbeelding
Kickbokstalent Melissa wil wereldkampioen worden Zorg 15 jun, 17:00
Afbeelding
Gemeente Wormerland heeft nieuw college Politiek 14 jun, 19:25
Afbeelding
‘Als je lichaam er goed uitziet, krijgt ook je zelfvertrouwen een boost’ Zorg 14 jun, 17:00
Afbeelding
Brand bij ADM in Wormer 112-nieuws 13 jun, 16:10
Afbeelding
Burendag 2022: ‘Buurtgenoten hebben behoefte aan verbinding na twee jaar corona’ Algemeen 13 jun, 15:29
Afbeelding
ANWB start fietsinzamelingsacties in Noord-Holland Algemeen 10 jun, 14:16
Afbeelding
Nieuwe natuurspeelplaats aan Sternstraat in Wormer op Buiten speeldag geopend Algemeen 9 jun, 11:00
Afbeelding
Subsidieverordening Landbouwportaal Noord-Holland open Algemeen 7 jun, 11:13
Digitale krant

    Agenda

Het laatste nieuws uit Wormerland

Op Rodi Wormerland volg je het laatste nieuws uit Wormerland. Rodi Wormerland informeert via nieuws, interviews en tips over ontwikkelingen en activiteiten in de buurt en regio.

Nieuws Wormerland

Via onze nieuwsbrief mis je nu geen enkel nieuwtje uit jouw regio. Elke week krijg je het laatste nieuws uit Wormerland in je mailbox.