Van eerste opvang tot vaste steunpilaar: Taalcafé De Sluis bestaat tien jaar

Het verhaal van Taalcafé De Sluis begon in 2015. In dat jaar verbleven vluchtelingen in tijdelijke tentenkampen langs de Dam tot Dam-route in het Veldpark in Zaandam en op de boten in de Achtersluispolder. “Vrijwilligers uit de omgeving wilden iets betekenen voor de nieuwkomers. Ze zamelden spullen in, kochten onder meer paraplu’s en zochten manieren om contact te maken”, blikt Daniëlle de Heer op terug. Zij is coördinator bij Taalcafé De Sluis.

Kop koffie

Op initiatief van de Noorderkerk stelde ze dagelijks hun deuren open. Twee uur per dag konden vluchtelingen binnenlopen voor een kop koffie, een gesprek en een moment van rust. Voorzitter Margiet de Vries was er vanaf het begin bij en sinds 2017 voorzitter. “Wat begon als een eenvoudige ontmoetingsplek, kreeg al snel een bredere functie. Vrijwilligers gingen samen met deelnemers de stad in, bezochten musea en oefenden spelenderwijs de Nederlandse taal.”

Toen de tentenkampen verdwenen, stopte ook de opvang in de kerk.

Taalcafé De Sluis

“Je merkte dat de behoefte aan ondersteuning groot bleef. Veel vluchtelingen kregen inmiddels een verblijfsstatus en vestigden zich in Zaandam. Zij hadden behoefte aan taalonderwijs, praktische begeleiding en sociale contacten. Vanuit die vraag ontstond in 2016 het officiële Taalcafé De Sluis op de eerste locatie in de Achtersluispolder”, vertelt Margriet. Ook de naam heeft een bijzondere betekenis. ‘De Sluis’, werd gekozen. Een verwijzing naar de Achtersluispolder, maar ook naar het proces dat deelnemers doormaken. Net als water door een sluis gaan bezoekers door een ontwikkelingsproces heen. Ze komen binnen met beperkte kennis van de Nederlandse taal en verlaten het taalcafé met meer zelfvertrouwen, taalvaardigheid en mogelijkheden om actief deel te nemen aan de samenleving.

Enorme groei

In de jaren daarna groeide de organisatie enorm. Inmiddels zijn er zeven locaties in de Zaanstreek. De uitbreiding laat zien dat de behoefte aan laagdrempelige taalondersteuning nog altijd groot is.

Taal leren vormt nog steeds de basis, maar het werk van De Sluis gaat inmiddels veel verder. Vrijwilligers helpen deelnemers ook met het begrijpen van brieven, het invullen van formulieren, het schrijven van cv’s en sollicitatiebrieven en het vinden van vrijwilligerswerk of een baan. Regelmatig zien zij deelnemers grote stappen zetten.

Mooie ontwikkelingen

Zo wist een deelnemer via een oproep op de Facebookpagina van het taalcafé binnen een week meerdere plekken voor vrijwilligerswerk te vinden. Inmiddels is hij zo actief in de samenleving dat hij nauwelijks nog tijd heeft om het taalcafé te bezoeken. Een andere deelnemer verbeterde zijn Nederlands tijdens vrijwilligerswerk en vond uiteindelijk een betaalde baan.

Lesgeven

Het succes van De Sluis is mede te danken aan de grote groep vrijwilligers. Daniëlle vertelt dat er geen vaste lesmethode bestaat. “Vrijwilligers krijgen lesmateriaal aangereikt, maar zijn vrij om hun eigen aanpak te kiezen. De één leert woorden aan de hand van een bestekbak met vorken, messen en pollepels, terwijl een ander een atlas meeneemt of buiten een gesprek voert over een lantaarnpaal, een grasveld of een open raam. De enige voorwaarde is dat er Nederlands wordt gesproken.”

Het tienjarig jubileum wordt op 21 juni gevierd met een feest voor jong en oud. Bezoekers kunnen genieten van muziek en optredens uit verschillende culturen, een salsaworkshop, schminken, hapjes en drankjes.

Jubileumfeest

“Een bijzonder moment is de presentatie van een wereldkookboek, samengesteld door coördinator Anja. Het boek bevat recepten van deelnemers en vrijwilligers uit alle windstreken en kwam tot stand tijdens gezamenlijke kookavonden waarop mensen samen kookten, proefden en verhalen deelden. Daar zijn we erg trots op”, vertelt Daniëlle.

Zondag 21 juni van 19.00 uur tot 22.30 uur in de Bullekerk, Westzijde 75 in Zaandam.

Tien jaar na de eerste kop koffie in de Noorderkerk is Taalcafé De Sluis uitgegroeid tot veel meer dan een plek om Nederlands te leren. Het is een ontmoetingsplek waar taal, cultuur en verbinding samenkomen en waar mensen de kans krijgen om hun plek in de samenleving te vinden.