Fotoverslag: studenten ontdekken de Zaanse papierbedrijven tijdens het IFIKZ Festival

‘We waren zelf verrast dat er zoveel te zien was. Overal werden we hartelijk welkom geheten en de eigenaren vertelden ons veel over hun bedrijf’, vertelde een van de studenten.

Een van de bezochte bedrijven was Primus Wafer Paper in Oostzaan. Dit familiebedrijf maakt al sinds 1916 ouwel, oftewel eetpapier. De directeur vertelde in een korte documentaire over de bijzondere producten van het bedrijf, waaronder eetbare brood- en fruitlabels.

De film was tijdens de opening te zien en werd later vertoond bij Filmtheater De Fabriek. Ook de rondleidingen bij Primus waren populair: ze waren snel volgeboekt.

Zelf aan de slag met papier

Tijdens het festivalweekend stroomden bezoekers binnen bij de Maakateliers en de Verhalenkamer van Fluxus, in de voormalige Verkadefabriek. Sommigen kwamen er voor het eerst. De jongste bezoeker was twee jaar, de oudste negentig.

Er viel van alles te ontdekken en te maken. Bezoekers experimenteerden met cyanotype, maakten kunst met oude stempels, bonden boekjes en vouwden doosjes. Ook het laserapparaat waarmee woorden in Zaansch bord werden geprint en de machine om op papier te borduren, trokken veel belangstelling.

Verhalenkamer

In de Verhalenkamer vertelde historicus Hans Luiten over de geschiedenis van het Zaanse papier. Kinderboekenschrijver Hans Kuyper bracht een speciaal voor het festival geschreven gedicht voor kinderen. Geluidskunstenaar Lucas de Gier liet horen hoe hij zich door het Zaanse papier laat inspireren. Samen met stadsdichter Reinier Fosch maakte hij een compositie op het ritme van papiermolen De Schoolmeester. Het papier uit de Zaanstreek heeft immers ook een muzikale geschiedenis: beroemde componisten gebruikten Zaans papier voor hun partituren.

Van papiergeschiedenis tot kinderatelier

Tijdens een boottocht over de Zaan beleefden bezoekers het theaterstuk PAPIER. Bij het Honig Breethuis werden de opvarenden bovendien verrast met een optreden van het koor. Ondanks de kou en af en toe regen waren de reacties heel enthousiast.

Bij Maakgemeenschap De Hoop gingen kinderen drie dagen lang aan de slag in creatieve ateliers en bij het Hemlab. Samen met begeleiders, ouders of grootouders ontdekten ze wat je allemaal met papier kunt maken. Het enthousiasme was groot: een van de kinderen riep zelfs dat dit de mooiste dag van haar leven was.

Daarnaast waren er bedrijfsbezoeken, een fietstocht langs plekken uit de Zaanse papiergeschiedenis onder leiding van Marene Kok en documentaires over papiermolen De Schoolmeester en Zaanse papierbedrijven bij Filmtheater De Fabriek.

Kunst van papier in een verlicht park

Het festival eindigt vrijdagavond met de ARTexpo in het Wilhelminapark in Wormerveer. In het sfeervol verlichte park bewonderen bezoekers kunstwerken van kunstenaars en jongeren van NextLevel Chill Academy. Jonge danseressen van dansschool Jemi Square uit Wormerveer treden op in verlichte kostuums en modeontwerper Miguel Castro presenteert jurken van papier in een fashionsshow.

Daarmee werd nog eens duidelijk hoe veelzijdig het materiaal papier is. Wat begon bij de geschiedenis en het vakmanschap van de Zaanse papierindustrie, eindigde bij nieuwe vormen van kunst en verbeelding.

In de herfstvakantie van 2027 is het IFIKZ MaakMeefestival terug. Het thema is dan ‘De Zaanse aanpakkers’.