Video | Alkmaarse kaasdragers Max en Jeffrey houden eeuwenoude traditie van de kaasmarkt levend
ALKMAAR – Wie op vrijdagochtend het Waagplein oploopt, stapt letterlijk een stuk geschiedenis binnen. Tussen de stapels goudgele kazen en het publiek uit alle hoeken van de wereld bewegen de kaasdragers zich in een strak ritme over het plein. Voor Max Vink (vier jaar kaasdrager) en Jeffrey van Zanten (twaalf jaar kaasdrager) is dat geen toeristisch schouwspel, maar een eer en verantwoordelijkheid. Zij dragen niet alleen kaas, maar ook de trots van Alkmaar.
Rodi Alkmaar ging langs bij de kaasmarkt en sprak daar met kaasdragers Max en Jeffrey. In de bijbehorende video vertellen zij over hun werk, de tradities en wat het betekent om onderdeel te zijn van dit eeuwenoude gilde.
Kaasmarkt in Alkmaar: eeuwenoude handelstraditie
Alkmaar is al ruim 600 jaar een echte Kaasstad. In 1365 kreeg de stad weegrecht en een officiële kaasweegschaal, en in 1593 werd het kaasdragersgilde opgericht. Daarmee is de kaasmarkt diep verankerd in de geschiedenis van de stad. In de eeuwen daarna groeide Alkmaar uit tot een belangrijk handelscentrum, waar op hoogtijdagen meerdere markten per week werden gehouden en honderden tonnen kaas werden verhandeld.
Vandaag de dag verloopt de kaasmarkt in Alkmaar nog steeds op traditionele wijze. De kaasmarkt trekt jaarlijks duizenden bezoekers, maar achter het spektakel schuilt een strak georganiseerde werkwijze waarin de kaasdragers een cruciale rol spelen.
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Wat doen kaasdragers in Alkmaar?
Het kaasdragersgilde bestaat uit 28 mannen, verdeeld over vier groepen – de zogeheten vemen – elk met een eigen kleur: rood, groen, blauw en geel. Max en Jeffrey maken beiden deel uit van het blauwe veem, de oudste van het gilde.
De kaasdragers vervoeren de kazen met een berrie: een houten draagbaar waarop de kazen worden gestapeld. Dat is fysiek werk. “Een kaas weegt gemiddeld dertien kilo, daar hebben we er gemiddeld acht van, plus een berrie van 25 kilo”, legt Max uit. Om het dragen te vergemakkelijken gebruiken ze een drimmel, een speciale draagtechniek die het gewicht beter verdeelt. Toch blijft het zwaar werk, zeker op drukke marktdagen. “Wat heel veel mensen denken is dat wij met nep kazen lopen”, zegt Max met een lach. “Maar mensen vergeten weleens dat we gewoon 30.000 kilo per markt versjouwen.”
Naast het fysieke aspect spelen tradities een grote rol binnen het gilde. Er is een huishoudelijk reglement, vaste gebruiken en zelfs een eigen taal. Vloeken is verboden en laat komen betekent een plek op het schandbord en een boete.
Niet iedereen kan zomaar kaasdrager worden
Kaasdrager word je niet zomaar. Het is een gesloten wereld waarin betrokkenheid bij Alkmaar essentieel is. “Het is wel belangrijk dat je iets met Alkmaar hebt of uit Alkmaar komt”, zegt Max, die jarenlang in de horeca op het Waagplein werkte.
Nieuwe leden worden gevraagd en doorlopen eerst een periode van ongeveer twee jaar als noodhulp. Pas daarna kunnen ze officieel toetreden tot het gilde. Max herinnert zich dat moment nog goed: “Een aantal jaar geleden ben ik gevraagd als kaasdrager. Er was toen plek bij blauw, vandaar dat ik bij blauw ben gevoegd.”
Ook Jeffrey benadrukt het belang van die verbondenheid met Alkmaar: “Het mooiste aan dit beroep is dat je onderdeel uitmaakt van de stad en dat je ook iets voor de stad terug kan doen.”
Artikel gaat verder onder de afbeelding.
Bijnamen binnen het kaasdragersgilde
Wie eenmaal kaasdrager is, krijgt een bijnaam – een traditie die teruggaat tot de oorsprong van het gilde. Die naam zegt vaak iets over iemands achtergrond of karakter.
Max draagt de naam Raaf Junior, vernoemd naar zijn opa. Jeffrey staat bekend als Pompier, een verwijzing naar zijn werk bij de vrijwillige brandweer.
Traditionele kleding van kaasdragers
De kaasdragers zijn direct herkenbaar aan hun kleding: een wit pak, strohoeden en gekleurde accenten die verwijzen naar hun veem. De kleur komt terug in het lint van de hoed, het strikje en de berrie. “De kleur zorgde er vroeger voor dat de handelaren van een afstand konden zien wie zij hadden ingehuurd”, legt Jeffrey uit.
Kaasmarkt van Alkmaar als trots van de stad
Voor Max en Jeffrey is het kaasdragerschap meer dan werk. Het is een rol waarin historie, gemeenschap en identiteit samenkomen. “Het is een eer om kaasdrager te zijn en extra leuk dat het in jouw stad gebeurt”, zegt Max. Jeffrey vult aan: “Het is belangrijk dat Alkmaar op de kaart wordt gezet, en daarom sta ik hier.”
Die trots is zichtbaar op het Waagplein. In het ritme van de berries, in de discipline van de mannen en in de eeuwenoude tradities die nog altijd worden nageleefd. De kaasmarkt is niet alleen een toeristische trekpleister, maar een levend stukje erfgoed — gedragen door mannen zoals Max en Jeffrey, die elke vrijdag opnieuw laten zien wat Alkmaar bijzonder maakt.
Kaasmarkt in Alkmaar bezoeken
Wie dit stukje levende geschiedenis zelf wil ervaren, kan nog tot en met de laatste vrijdag van september elke vrijdag terecht op het Waagplein.
Dit bericht is ook gedeeld via ons Rodi WhatsApp-kanaal van Alkmaar. Ook razendsnel het laatste nieuws in je app? Volg het kanaal (anoniem) via deze link.
Meer nieuws uit Alkmaar?
Ontvang de laatste updates per mail — schrijf je hier in!
Heb je ook een nieuwtje? — Tip hier onze redactie