Alkmaar scherpt regels aan voor vrijstelling van school op basis van levens- of geloofsovertuiging: 13 Alkmaarse kinderen niet naar school

Ouders kunnen onder de Leerplichtwet een vrijstelling aanvragen als zij bezwaar hebben tegen de richting van het onderwijs, op basis van hun levens- of geloofsovertuiging. Hun kind hoeft dan niet op een school ingeschreven te staan.

Uitspraak Hoge Raad

De Hoge Raad deed op 21 april 2026 een belangrijke uitspraak over deze vrijstelling. De hoogste rechter bepaalde hoe de Leerplichtwet moet worden toegepast. Het gevolg: als er een openbare school in de buurt is, kunnen ouders in de meeste gevallen geen beroep meer doen op deze vrijstelling. Voor het basisonderwijs geldt een grens van zes kilometer, voor het voortgezet onderwijs twintig kilometer. Het recht van het kind op onderwijs staat daarbij centraal.

De VNG, het Openbaar Ministerie, het Ministerie van OCW en Ingrado stelden naar aanleiding van de uitspraak een landelijke handreiking op voor gemeenten. Alkmaar volgt deze handreiking.

Dertien kinderen in Alkmaar

In Alkmaar hebben op dit moment dertien kinderen een vrijstelling op grond van deze regeling. Het aantal is de afgelopen jaren stabiel gebleven.

Nieuwe aanvragen worden strenger beoordeeld

Aanvragen van ouders die nog nooit eerder een vrijstelling aanvroegen, beoordeelt de gemeente voortaan volgens het aangescherpte kader. In de praktijk betekent dit dat de gemeente een vrijstelling bijna nooit meer verleent als er openbaar onderwijs beschikbaar is.

Overgangsjaar voor bestaande gevallen

Kinderen die nu al een vrijstelling hebben, krijgen schooljaar 2026–2027 als overgangsjaar. In dat jaar werken ouders, gemeente en samenwerkingsverband samen aan een terugkeer naar school. Er komen afspraken over de stappen en de benodigde ondersteuning.

Schrijft een kind zich daarna niet in op school en geldt er geen vrijstelling meer, dan handelt de gemeente volgens de wettelijke kaders. De inzet blijft gericht op zorgvuldige begeleiding van ouders en kinderen.