Draaibare kubus toont Tweede Wereldoorlog van alle kanten

Nieuws
Draai en bekijk de Tweede Wereldoorlog van verschillende kanten.
Draai en bekijk de Tweede Wereldoorlog van verschillende kanten. (Foto: aangeleverd)

NIEUW-WEST - Op 4 mei herdenken we in Nederland alle mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog en de oorlogen daarna zijn omgekomen of vermoord. Dus niet alleen zij die in Nederland zijn geboren, maar ook mensen uit bijvoorbeeld voormalig Nederlands-Indië, Suriname, de Antillen of Marokko. Om deze inclusiviteit te benadrukken liet het 4/5 mei comité in Slotervaart naast het oorlogsmonument op het Sierplein een draaibare kubus plaatsen. Een extra monument dat op zes kanten de vele kanten van de oorlog toont.

Door Shirley Brandeis

“Het verzet geeft hoop. Laten we hopen op een goede afloop.” Het zijn twee regels van een gedicht van de 12-jarige Redouan van de Louis Bouwmeesterschool. Het gedicht staat samen met enkele bijdragen van zijn medescholieren op één kant van de kubus. Ogenschijnlijk ondersteboven. “Het is een draaibare kubus,” vertelt initiatiefnemer Pim Ligtvoet. De historicus verdiept zich al jaren in wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog gebeurde, met name in het toen nog dunbevolkte boerenland waar nu Nieuw-West ligt. Ook ‘inclusief herdenken’ is een van zijn speerpunten. “We moeten niet alleen Nederlandse verzetsmensen eren. Er zijn er zoveel van buiten ons land die meestreden. Hier en elders. Het was een wereldoorlog.”

Marokkaanse afkomst

Als voorbeeld noemt Ligtvoet Coosje Ayal (1926-2015), van wie bij het Moluks Historisch Museum een portret werd gevonden. “Ik wilde haar graag op de kubus. De Molukse Ayal zat in het Indisch-Molukse verzet en vocht in het oerwoud van Nieuw-Guinea mee tegen de Japanse bezetter. Vanaf 1964 woonde ze in Nederland.” Vanuit verschillende landen wordt de Tweede Wereldoorlog op de kubus zo belicht. Foto’s tonen onder andere de in Suriname geboren Anton de Kom die hier in het verzet zat, het bombardement op Rotterdam, het gedeporteerde Sinti-meisje Settela Steinbach uit Limburg, het uitroepen van de onafhankelijkheid van voormalig Nederlands-Indië en de Marokkaanse soldaat El Achir ben Bouali die bij Zandvoort dood aanspoelde. Over die laatste keuze: “Er wonen veel mensen van Marokkaanse afkomst in Nieuw-West. Op deze manier kunnen we het land van hun roots bij de herdenking betrekken.”

Tekenwedstrijd

Ook jongere generaties hoopt de historicus door de draaibare kubus, een speels object met een serieus onderwerp, te leren over de Tweede Wereldoorlog en de strijd die toen is gevoerd tegen racisme, antisemitisme en vóór mensenrechten. Hiervoor werd de nabijgelegen Louis Bouwmeesterschool benaderd. “De school is adoptant van het oorlogsmonument op het plein en herdenkt daar elk jaar met de leerlingen voorafgaand aan de meivakantie de oorlog. Voor de kubus hebben ze in alle klassen een teken- en schrijfwedstrijd georganiseerd met als thema’s oorlog, vrede en jezelf kunnen zijn. De jury, waar ik ook in zat, heeft de negen mooiste tekeningen en teksten uitgekozen, waaronder die van Redouan. Ze zijn allemaal te zien op één kant van de kubus.”

Voorouders van velen

Voor komende 4 mei is het comité in Slotervaart nu al bezig om weer een intercultureel programma samen te stellen. Ligtvoet: “We zorgen er al jaren voor dat iedereen zich welkom voelt en zich ergens in herkent. Jongeren van de Slotervaartse meidengroep van Combiwel lezen teksten voor, schrijver en buurtgenoot Abdelkader Benali speecht dit jaar.” Met de kubus hoopt hij ook op andere dagen dan 4 en 5 mei de aandacht op deze geschiedenis, waar voorouders van velen bij betrokken waren, te houden. “Het is een bijzonder informatieobject naast het oorlogsmonument. Met daarop dus uit verschillende delen van de wereld mensen en momenten die we niet mogen vergeten. En die we samen herdenken.”

Wie meer wil weten over wat er op de kubus te zien is, gaat via de QR-code op de kubus naar de begeleidende website www.bevrijdingintercultureel.nl. De kubus kwam tot stand met een bijdrage uit het Buurtbudget van stadsdeel Nieuw-West. Foto’s zijn onder andere afkomstig van het NIOD, het Verzetsmuseum, het Moluks Historisch Museum, ANP, Museum Wereldculturen en Stadsarchief Breda. Kunstwacht Delft regelde de constructie van de kubus. De vormgeving en inhoud werden uitgevoerd door Pim Ligtvoet van het 4/5 mei comité Slotervaart m.m.v. Fred Martin van Stichting de Driehoek.