Bowlingbaan krijgt nieuw leven dankzij coöperatie

door Tom Tossijn

Veel Noorderlingen kennen uit hun jonge jaren de bowlingbaan op het Buikslotermeerplein. Een voor velen uitgesproken lelijk gebouw dat half onder het inmiddels gesloopte Waddenwegviaduct verscholen lag – bepaald geen toonbeeld van aantrekkelijke architectuur. Maar vroeger werd er wél fanatiek gebowld en voorzag de baan in menig vrolijk verjaardagsfeest. Nu zit er een Kringloopwinkel in.

Het gebouw zou hoognodig moeten worden opgeknapt – het liefst samen met de buurt. En dat is precies wat er het komende halfjaar gaat gebeuren: de overdracht van het gebouw aan gezamenlijke buurt- en culturele organisaties en een architectenkantoor om er iets moois van te maken als ‘tweede kans’: een buurthuis, gekocht en gerund door een coöperatie (onder de naam Coöperatie 5711). Dat moet gebeuren via een erfpachtconstructie.

Overname uniek

Met dit plan wordt het gebouw eigendom van de buurt. Direct betrokkenen, potentiële eigenaren en gemeente Amsterdam gaan de komende maanden met elkaar om tafel zitten om in oktober van dit jaar te komen tot een overdracht van het onroerend goed via erfpacht. Deelnemers in de coöperatie zijn Kringloopbedrijf De Lokatie (die al in het gebouw zit), architectengroep Bright, het Verhalenhuis Productiehuis Noord en bewonersorganisatie Verdedig Noord. Ook komt er ruimte voor de uitvoering van het nieuwe cultuurplan van het stadsdeelbestuur.

Uniek? Jazeker! Het gebeurt wel vaker dat een markant gebouw in handen wordt gegeven aan actieve buurtorganisaties of cultuurclubs, maar hoofdzakelijk alleen door middel van tijdelijke verhuur of pacht. Voorbeelden genoeg: sportaccommodaties in heel Noord, diverse locaties voor culturele doeleinden zoals de Tolhuistuin, buurthuizen, schoolgebouwen en ander maatschappelijk vastgoed. Maar een overdracht van onroerend goed aan buurtorganisaties via erfpacht gebeurt maar zelden. Het meest recente voorbeeld is dat van café ’t Sluisje op de Nieuwendammerdijk, dat door Nieuwendammers werd gekocht en ondergebracht in een buurtcoöperatie. Een geslaagde stap, want de aanpak bleek prima te werken als instrument voor behoud en gezonde exploitatie van het beeldbepalende dorpscafé.

Kiosk wél slopen

Het gaat ook goed met de oprichting en plannenmakerij van Coöperatie 5711. Er moet dit jaar nog heel wat gedaan worden om het streven tot een succes te maken. Het gebouw wordt niet in zijn totaliteit overgedragen: het gedeelte aan de onderkant – de kiosk – hoort niet bij de overeenkomst, zo schrijft de gemeente vorige week in een nieuwsbericht. Het plan is om deze kiosk over een tijd te slopen. De gemeente denkt aan functies als een tentoonstellingsruimte, een ontmoetingsplek, een informatiepunt en mogelijk een kleinschalige theaterfunctie. Na de overdracht kan de coöperatie de voormalige bowlingbaan opknappen voor culturele doelen.

Sylvia Fennis van Red Amsterdam Noord wil graag de plannen aanpakken omdat ze zo 1 op 1 overeenkomen met de doelen van Red Amsterdam Noord: het eigen initiatief van buurtbewoners en hun organisaties en de zeggenschap over voorzieningen. Fennis: “Als Red Amsterdam Noord stoppen we heel veel energie in de zelfredzaamheid van bewoners. We kunnen heel veel dingen zelf in de buurt. Dus dat betekent dat we ook als volwaardige initiatiefnemers met de gemeente om tafel gaan over de toekomst van de bowlingbaan”.