Noordoogst: een groen eldorado

Door John Jansen van Galen

Ron Echteld gaat ons voor. Hij werkte 35 jaar als leidinggevende in de gezondheidszorg, maar wilde ‘gezond oud worden’ en coördineert ‘als éénpitter’ dit project’. ,,Ik doe alles, tot en met boekhouding. Twaalf uur betaald, de rest zijn passie-uren.’’

In tien jaar is hier bij Tuindorp-Oostzaan een wemeling van activiteiten ontplooid, allemaal ‘duurzaam’. Ron neemt ons mee langs Beelease, dat 1,5 miljoen bijen huisvest, Bijenkasten plaatst op hotels als het Hilton en imkercursussen geeft – een bord meldt dat hier maar liefst 1,5 miljoen bijen huizen.

Hij wijst op de bloementuin (€ 1,- voor een plantje), de vlindertuin en de rokerij, die Rookt heet. Niels rookt daar onder meer makreel en chorizo, en maakt ook chutney. Achter zijn schuur staat een ware ‘houtbibliotheek’ van vele houtsoorten, want je moet wel weten welk hout je dient te gebruiken: ,,Spek moet kort, dus met essenhout.’’ Hij werkte lang in restaurants, ‘lange uren, laag loon’ en levert nu zelf aan de horeca. ,,Lekker toch om vuurtjes te stoken?’’

Bij de entree staan twee tijdelijke flatgebouwen waarin gevluchte Oekraïners onderdak vinden. Dan passeer je het (buiten)theater van Geoliede Chaoten en er is horeca: De Tuin van Eten – vegetarisch en exotisch (afhaal)restaurant en Pof. Onder dat laatste zit in de oude sportkleedruimten en een zeecontainer Brouwerij Friekens: gedreven door een veganistische brouwer: negen soorten bier, 550 liter per dag, dus zo’n 100.000 liter per jaar.

Op de terugweg lopen we langs het Voedselbos en de 750 wijnstokken van wijngaard No Chateau. Er is (neem zelf eens een kijkje!) veel te zien en te beleven op Noordoogst, maar de toekomst is ongewis: het project loopt formeel tot eind 2026 en de grond, vlak naast de Coentunnel, is uiteraard al bij voorbaat in trek voor woningbouw (er moeten in Noord immers nog 50.000 woningen bijkomen) en sportfaciliteiten (voor de nieuwe woonwijk Havenstad).

,,Toen wij Noordoogst begonnen was nog niet in deze mate sprake van een klimaatcrisis,’’ zegt Ron Echteld. ,,Nu staat de energietransitie hoog op de agenda, autoluw maken van de stad, bevorderen van sport. Maar er moet meer aandacht zijn voor het belang van stadslandbouw voor de voedseltransitie, want als we zo doorgaan met industriële agrarische productie wordt de klimaatcrisis alleen maar erger.’’

Pof en de andere (ongeveer 25 ‘startups’) deelnemers aan het project zijn dan ook ‘korte keten’-initiatieven: de lijn tussen producent en consument is zo kort mogelijk. ,,Qua opbrengst stelt stadslandbouw relatief nog niet veel voor,’’ erkent Echteld. ,,Maar Noordoogst is wel een inspiratieplek, waar we een groene visie in praktijk brengen.’’

Hij beseft dat het een ‘politieke keuze’ is of Noordoogst zal mogen blijven bestaan. Daartoe is de Stichting Stadslandbouw Amsterdam opgericht, een overkoepeling van initiatieven op dit gebied, om ‘te trachten gestructureerd de politiek te beïnvloeden en onze onmisbaarheid aan te tonen’. ,,We staan inmiddels goed aangeschreven,’’ zegt hij hoopvol. ,,De gemeente gunt ons toekomst.’’

Ook neemt Noordoogst deel aan de Voedselcirkel Amsterdam die mensen in financiële nood voedsel verstrekt. ,,Door nadrukkelijker onze maatschappelijke rol op te pakken laten we zien hoe onmisbaar wij zijn voor de stedelijke ontwikkeling,’’ betoogt Echteld. ,,De gemeente streeft er immers naar dat in 2030 een kwart van het voedsel de Amsterdamse consument bereikt via de korte keten.’’