‘Van rollator tot fatbike: jong en oud op één podium’ in Rollatorrap

Céline Hoex is initiatiefnemer van het project en artistiek leider van Nest Noord. "Ik maakte al community-achtige projecten in Groningen en Zwolle. Daar heb ik veel van geleerd, dus ik wilde het ook in mijn eigen buurt doen. Zo leer ik de buurt kennen en het is natuurlijk een korte lijn." Ze heeft al eerder een voorstelling in de Van der Pekstraat gemaakt en nu is dus Banne Buiksloot aan de beurt.

Twee generaties

"Het idee ontstond bij Marielle van Dock Amsterdam. Die vroeg mij of ik iets met ouderen wilden doen in de Lang Leven Thuisflat in de Banne. Er zijn niet zoveel culturele activiteiten voor ouderen en het is mooi als die twee generaties bij elkaar kunnen worden gebracht. We hebben met heel veel mensen gesproken over wat er speelt in de wijk en nagedacht op welke manier we dat konden vormgeven", vertelt Céline die graag werkt vanuit verhalen van de mensen. De speurtocht naar ouderen was niet zo moeilijk, die meldden zich graag aan. Het zoeken van jongeren die mee wilden doen, was ingewikkelder.

Het is een theatervoorstelling geworden met veel dans en muziek in en rondom winkelcentrum De Banne. Er zijn twee routes, één van de ouderen en één van de jongeren en uiteindelijk komen die samen. Er wordt gedanst op en onder het viaduct, in de hal van het winkelcentrum en ook in Huis van de Wijk De Banne, in de Statenjachtflat en in De Ark worden scènes opgevoerd door amateurs en professionals. De amateurs zijn bewoners van De Banne en acteur Yassine Chigri, die in Noord woont, en actrice Jetty Mathurin doen ook mee. Zij zijn leidend in het project.

Beleving van tijd

"We zijn begonnen met workshops met in het begin jongeren en ouderen apart. Daar vertelden de deelnemers hun verhalen", vertelt Céline. "Het uitgangspunt is de beleving van tijd. Waarom gaat het snel voorbij of juist misschien langzaam. Daar ontstonden gesprekken, herinneringen en verhalen uit. We hebben gezongen en gedanst, in vertraging en versnelling. En zo is het materiaal van de voorstelling opgebouwd. Beide generaties zijn bij elkaar gebracht en in gesprek gegaan.”

Carmelita Martins (82) is één van de speelsters. "Wij ouderen hebben genoeg tijd om dingen te doen, dus we haasten ons niet. Jongeren hebben school, huiswerk, een extra baantje en noem maar op. Met dit project zie je het verschil tussen jongeren en ouderen en hun reacties", vertelt ze. Ze vindt het geweldig dat ze meedoet met Rollatorrap. "Ik heb een scène in het Noorderpark met een jongen van twaalf jaar. Ik loop met een rollator en hij is tegen mij opgebotst met zijn fatbike. Dan roep ik ‘hallo jongen je komt als een briesende leeuw op me af’. Dan zegt hij ‘ja u loopt als een slak’." Ze komt niet meer bij van het lachen.

Dromen

Rayan Sami is die jongen van twaalf. "Ik heb me opgegeven voor dit project omdat het heel mooi en speciaal is dat ouderen en jongeren samenwerken. Ik heb met Carmelita gesprekken gehad over wat je dromen zijn." Ryan wil later acteur en zanger worden en timmert al aardig aan de weg. Hij heeft een rolletje gehad in de commercial van de voetbalplaatjes van de Plus en Make a Wish, in de Welkom thuis serie van Zapp en hij treedt op bij Banne Bruis en Alles is Noord.

Hij heeft veel van Carmelita geleerd. "Ze is een lieve vrouw en heel gelovig. Ze vindt fatbikes vervelend en dat begrijp ik wel. Ik vind fatbikes zelf ook eng." Hij verheugt zich op de voorstellingen. "Het heeft veel tijd gekost, maar het is wel leuk."

Dansen al een hele stap

"Mensen hebben elkaar gaande weg leren kennen en meer begrepen. Er komen gesprekken op gang over verschillen. Het is niet altijd zo dat jongeren altijd alles maar snel willen doen. Sommigen willen juist rustig worden. Of andersom. Jetty Mathurin bijvoorbeeld heeft veel last van haar knie maar in haar hoofd wil ze nog heel snel", weet Céline. "Tijdens die gesprekken triggert de een de ander weer om open te zijn over dingen. Er wordt ook veel gelachen en er wordt veel herkend. Het is een groeiend proces. Met elkaar dansen was al een hele stap. Er kwam steeds meer openheid naar elkaar. Eén oudere zei ‘ik snap nu pas dat jongeren geen idee hebben wat het is om oudere te zijn. Vorig jaar wist ik dat ook nog niet, nu ik met een rollator loop wel’."

Kris van der Waag (75) is ambassadeur van Roze 50+ en gaat in de voorstelling het gesprek aan over queer-zijn. Over hoe dat vroeger was en nu. Zijn tegenspeler is Robin (14) en is transgender jongen. Samen hebben ze gesprekken hierover gehad. Hoe het is om uit de kast te komen. Het is voor Kris niet de reden geweest om mee te doen. Hij vindt het leuk omdat het project in zijn buurt is. Gaande het project is het queer-zijn het onderwerp geworden met Robin. "Ik ben Kris van der Waag en ik ben queer. Is dat belangrijk? Ja dat is belangrijk." Vroeger heeft hij dat niet zo maar kunnen zegen in het openbaar en nu doet hij het gewoon. "Mijn relaties met jongeren en meisjes hield ik onder de pet. Het was ook wel een soort van spannend gevoel. Als ik op mijn tiende aan mijn ouders had verteld dat ik op jongens viel, was ik naar de huisarts of psycholoog gestuurd. Ik heb het dus allemaal zelf uitgevonden."

Samen queer

"Samen zijn we queer", zegt Robin. Hij vindt het goed om te horen hoe het vijftig jaar geleden was om queer te zijn. Vooral op sociaal niveau. "Bijvoorbeeld om het je ouders te vertellen. Kris heeft dat niet gedaan, maar hij vindt het heel fijn voor mij en anderen dat dat nu wel kan." Tijdens de voorstelling is hun verhaal via koptelefoons te horen en ze doen samen een paar scènes. "Kris verwisselt zijn pak voor een jurk en ik geef hem de accessoires aan en dan gaan we samen dansen met ouderen."

"Dat is toch mooi die openheid", zegt Kris. "De ouders van Robin en zijn school zijn heel erg open daarin en ik heb dat niet gehad. Daar hebben we mooie uitwisselingen over. Het zou voor mij vroeger wel makkelijker zijn geweest, maar aan de andere kant is het ook wel leuk om een geheim leven te hebben. Maar ik vind het heerlijk voor jongeren om nu toch meer open te kunnen zijn. Vooral nu Amsterdam niet meer de ‘gaycapital’ van de wereld is en hand in hand lopen niet goed meer kan. Ik ben vrijgevochten. Ik steek een middelvinger op naar de wereld. Ik kleed me als man en ik kleed me als vrouw. Ik heb het idee dat ik de wereld nog wel een beetje aan het opvoeden ben."

Voorstellingen

Meer van dit soort verhalen zijn te zien en te beleven op vrijdag 18 (try-out), zaterdag 19 en zondag 20 septemer. Volgend weekend weer op 25, 26 en 27 september. Rollatorrap is een wandeling van anderhalf uur met tussenstops. Het beginpunt is Huis van de Wijk De Banne, Bezaanjachtplein 243.

Tickets zijn 12 euro 50, met Stadspas en jongeren tot 16 jaar 5 euro. Meer informatie en kaartjes: nestnoord.nl.