Bunkerdorp brengt luchtafweer uit oorlog tijdelijk terug naar Egmond

Door: Elvis Horn

Verdediging van vliegveld Bergen

Bunkerdorp vormde tijdens de oorlog de zuidelijke verdediging van het voormalige vliegveld Bergen. Het terrein bestond uit bunkers, zoeklichten en verschillende artilleriestukken. “Er stonden in de oorlog drie stukken geschut en een zoeklicht”, vertelt Tom. “Sinds vorig jaar hebben we het model van het geschut dat er toen ook stond. Het was voor ons alleen lastig om dat op het dak te krijgen, zoiets weegt vier- à vijfhonderd kilo.”

Feestelijk moment

Waar de Duitsers het geschut vroeger simpelweg omhoog konden rollen, bleek dat tegenwoordig een stuk ingewikkelder. Uiteindelijk bood GP Groot uitkomst. “Zij hebben aangeboden om hem voor ons naar boven te hijsen. Toen dachten we: laten we dat op de belangrijkste dag van het jaar doen, Bunkerdag. Zo willen we er een feestelijk moment van maken voor bezoekers en vrijwilligers.”

Volgens Tom is het een bijzonder moment voor de vrijwilligersgroep. “Na meer dan tachtig jaar wordt er weer een kanon teruggeplaatst op de plek waar hij ooit stond.”

Laagvliegende toestellen

Het gaat om een 20 millimeter-kanon, bedoeld voor laagvliegende vliegtuigen die het vliegveld aanvielen. Zwaarder geschut was op deze plek niet nodig. “Hij komt niet zo hoog, maar dat hoefde ook niet. Toestellen die een vliegveld aanvlogen, gingen meestal voor een directe aanval met een duikvlucht.”

Dat het geschut nu weer op de bunker verschijnt, helpt volgens hem om bezoekers een beter beeld te geven van hoe het gebied er tijdens de oorlog uitzag. “Dat is heel uniek. Je komt weer een stapje dichterbij het realiseren van hoe het ooit was.”

De vrijwilligers van Bunkerdorp proberen de laatste jaren steeds meer onderdelen van het complex in oorspronkelijke staat terug te brengen. Zo werden eerder dit jaar ramen en deuren geplaatst in een bunker en kwamen er originele meubels terug. “Dan voelt het echt alsof je zo 1943 binnenstapt. Je kan je levendig voorstellen hoe iets er zo heeft uitgezien.”

Volgens Tom zit juist daarin de kracht van dit soort evenementen. “Laatst was de optocht met oude voertuigen. Dat zijn spectaculaire beelden waarvan je bijna niet kunt geloven dat je dat nu nog zo kunt meemaken. Dan gaat de geschiedenis echt leven.”

Een andere invalshoek

Tijdens Bunkerdag lopen vrijwilligers rond om bezoekers uitleg te geven over het terrein en het dagelijks leven van de soldaten die hier verbleven. Ook zijn er historische Duitse voertuigen aanwezig en is er aandacht voor de Nederlandse verdediging in mei 1940. “We hebben mensen rondlopen die het verhaal vertellen van het dagelijks leven als soldaat. Verder vertellen we ook het verhaal van de Nederlandse verdediging in 1940, dat is onderdeel van een tentoonstelling.”

Daarbij probeert Bunkerdorp bewust een andere invalshoek te kiezen dan veel andere oorlogsmusea. “Ik ga niet het verhaal van de Tweede Wereldoorlog vertellen, dat is al zoveel gedaan. Het gaat echt over de luchtafweer en het vliegveld. Zo proberen we onderscheidend te zijn.”

Drukste dag van het jaar

Het kanon blijft alleen tijdens Bunkerdag op de bunker staan. Daarna wordt het weer naar beneden gehaald. “Dit komt bijna niet voor dat zoiets gedaan wordt. Hij gaat er dezelfde dag weer af, want het is nogal een werk om hem te verplaatsen.” Voor de vrijwilligers voelt het toch als een bijzonder moment. “We zijn er heel trots op. Vorig jaar hebben we hem al op vergunning gekregen, want het blijft natuurlijk een wapen. Het is al gaaf om het kanon naast de bunker te hebben staan, nu gaan we nog een stapje verder.”

Bunkerdag is ieder jaar de drukste dag voor Bunkerdorp Egmond. “Daarom is het leuk dat we nu zo kunnen uitpakken. We hopen dat het ook bij bezoekers aanslaat en dat het veld straks volstaat”, besluit Tom.